ભગવદ્ ગીતા · Arjuna Vishada Yogaઅધ્યાય 1, શ્લોક 42 (1.42)

ત્રણ પેઢીઓનો ભય. અર્જુનની ચિંતા હવે પેઢીઓની પાર જાય છે: (1) જેઓ કુળને નષ્ટ કરશે (કુલઘ્ન), (2) જે કુળ બચશે, અને (3) જે પૂર્વજો જઈ ચૂક્યા છે. મધુસૂદન સરસ્વતી: નરક-પાત માત્ર કુલઘ્નોનો જ નહીં, તેમના પિતૃઓનો પણ — કારણ કે પુત્ર વગેરે કર્તાઓ ન રહેવાથી પિંડ અને જળની ક્રિયા લુપ્ત થઈ જાય છે.

શ્રાદ્ધ-પરંપરાનો સંદર્ભ. અર્જુનનો તર્ક એક ધાર્મિક માન્યતા પર ટકેલો છે: પૂર્વજોની સદ્ગતિ સંતાન દ્વારા કરાતા શ્રાદ્ધ-કર્મ સાથે જોડાયેલી છે. જ્યારે પરિવારના પુરુષો યુદ્ધમાં મરી જશે, ત્યારે આ ક્રિયાઓ કોણ કરશે? આ અર્જુનના સમયની એક ઊંડી ધાર્મિક ચિંતા હતી — પેઢીઓ વચ્ચેનો એક પવિત્ર સંબંધ.

આ અર્જુનનો તર્ક છે. 1.40થી 1.44 સુધીના બધા વિચારો અર્જુનના છે. કૃષ્ણ તેમનો ઉત્તર શ્રાદ્ધ-વિધિ પર ચર્ચા કરીને નહીં, એક જુદા સ્તરે આપશે — આત્માની અવિનાશિતા અને સ્વધર્મના આધારે (અધ્યાય 2).

વ્યાપક માનવીય અર્થ. આ માન્યતાની પાછળ એક સાર્વભૌમ ભાવ છે: આપણે આપણા પૂર્વજો સાથે જોડાયેલા છીએ, અને તેમની સ્મૃતિ અને સન્માનને આગળ વધારવું આપણું કર્તવ્ય છે. યુદ્ધ તે દોરો તોડી નાખે છે.