ભગવદ્ ગીતા · Arjuna Vishada Yogaઅધ્યાય 1, શ્લોક 43 (1.43)

બે સ્તરનો નાશ. અર્જુન બે પ્રકારના ધર્મોની વાત કરે છે: jāti-dharma — એક મોટા સમુદાયનાં સહિયારાં કર્તવ્યો અને મર્યાદાઓ (મધુસૂદન: ક્ષત્રિયત્વ વગેરે સાથે જોડાયેલાં); અને kula-dharma — એક વિશેષ પરિવારની પોતાની પરંપરાઓ. યુદ્ધ બંનેને ઉખેડી નાખે છે — સમાજના સ્તરે પણ, પરિવારના સ્તરે પણ.

"Utsādyante" — ઉખેડી નાખવામાં આવે છે. શબ્દનો ભાવ જાણે કોઈ વૃક્ષને મૂળથી ઉખેડી નાખવું. મધુસૂદન: utsannāḥ kriyante, vināśyanta ity arthaḥ — નષ્ટ કરી દેવામાં આવે છે.

"Śāśvatāḥ" — સદાથી ચાલ્યા આવતા. 1.40માં "સનાતન" અને અહીં "શાશ્વત" — બંનેનો ભાવ "જૂના, સ્થિર, પેઢીઓના". અર્જુનને લાગે છે કે જે વસ્તુ સદીઓથી ચાલી આવે છે, તે એક યુદ્ધમાં ખતમ થઈ જશે.

પુનરાવર્તનનો અર્થ. આ શ્લોક નવો તર્ક ઓછો અને પાછલા તર્કોનું પુનઃકથન વધુ છે. દુઃખમાં, અને એક તર્કને મજબૂત કરવાના પ્રયત્નમાં, અર્જુન એ જ વાત ફરી દોહરાવે છે. (આ અમારી વ્યાખ્યા છે.)

આ અર્જુનનો તર્ક છે. "જાતિ-ધર્મ" શબ્દ પર વિશેષ સાવધાની: આ અર્જુનના સમયની સામાજિક વ્યવસ્થાની ભાષા છે. આ શ્લોકને આજના જાતિ-આધારિત ભેદભાવનું સમર્થન માનવું સંદર્ભ સાથે અન્યાય ગણાશે (1.41ની નોંધ જુઓ).