श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 फ्लिपबुक में पढ़ें

भगवद गीता · Vibhuti Yogaअध्याय 10, श्लोक 22 (10.22)

मूल संस्कृत · श्रीभगवान्

वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः
इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना
॥ 10.22 ॥

vedānāṃ sāmavedo'smi devānāmasmi vāsavaḥ
indriyāṇāṃ manaścāsmi bhūtānāmasmi cetanā

अनुवाद

"वेदों में मैं सामवेद हूँ, देवों में इंद्र; इंद्रियों में मैं मन हूँ, और प्राणियों में चेतना।"

भावार्थ

शंकराचार्य. indriyāṇām ekādaśānāṃ cakṣurādīnāṃ manaś ca asmi saṃkalpavikalpātmakaṃ; bhūtānām asmi cetanā kāryakaraṇasaṃghāte nityābhivyaktā buddhivṛttiḥ cetanā — शरीर-इंद्रिय समूह में सदा प्रकट बुद्धि-वृत्ति।

आचार्य रामानुज. vedānām ṛgyajuḥsāmātharvaṇāṃ ya utkṛṣṭaḥ sāmavedaḥ; ekādaśānām indriyāṇāṃ yad utkṛṣṭaṃ mana indriyaṃ; iyam api na nirdhāraṇe — bhūtānāṃ cetanāvatāṃ yā cetanā sā aham asmi — यहाँ भी "इनमें से एक" नहीं; चेतन प्राणियों की चेतना मैं।

AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।

📖 फ्लिपबुक में पढ़ें ✉ सुधार सुझाएँ