श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 फ्लिपबुक में पढ़ें

भगवद गीता · Vibhuti Yogaअध्याय 10, श्लोक 21 (10.21)

मूल संस्कृत · श्रीभगवान्

आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान्
मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी
॥ 10.21 ॥

ādityānāmahaṃ viṣṇurjyotiṣāṃ raviraṃśumān
marīcirmarutāmasmi nakṣatrāṇāmahaṃ śaśī

अनुवाद

"आदित्यों में मैं विष्णु हूँ, प्रकाशों में किरणों वाला सूर्य; मरुतों में मैं मरीचि हूँ, और नक्षत्रों में चंद्रमा।"

भावार्थ

शंकराचार्य. ādityānāṃ dvādaśānāṃ viṣṇuḥ nāma ādityaḥ aham; jyotiṣāṃ raviḥ prakāśayitṝṇām aṃśumān raśmimān; marīciḥ nāma marutāṃ maruddevatābhedānām asmi.

आचार्य रामानुज. dvādaśasaṃkhyāsaṃkhyātānām ādityānāṃ dvādaśo ya utkṛṣṭo viṣṇuḥ nāma ādityaḥ saḥ aham; एक व्याकरणिक बारीकी: nakṣatrāṇām ahaṃ śaśī; na iyaṃ nirdhāraṇe ṣaṣṭhī — यहाँ षष्ठी "इनमें से एक" के अर्थ में नहीं (चाँद नक्षत्र नहीं), बल्कि nakṣatrāṇāṃ patiḥ yaḥ candraḥ — नक्षत्रों का स्वामी चाँद।

AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।

📖 फ्लिपबुक में पढ़ें ✉ सुधार सुझाएँ