ভগবদ্গীতা · Vibhuti Yogaঅধ্যায় 10, শ্লোক 22 (10.22)
মূল সংস্কৃত · শ্রীভগবান্
বেদানাং সামবেদোঽস্মি দেবানামস্মি বাসবঃ
ইন্দ্রিয়াণাং মনশ্চাস্মি ভূতানামস্মি চেতনা
॥ 10.22 ॥
vedānāṃ sāmavedo'smi devānāmasmi vāsavaḥ
indriyāṇāṃ manaścāsmi bhūtānāmasmi cetanā
অনুবাদ
"বেদের মধ্যে আমি সামবেদ, দেবতাদের মধ্যে ইন্দ্র; ইন্দ্রিয়ের মধ্যে আমি মন, আর প্রাণীদের মধ্যে চেতনা।"
ভাবার্থ
শঙ্করাচার্য। indriyāṇām ekādaśānāṃ cakṣurādīnāṃ manaś ca asmi saṃkalpavikalpātmakaṃ; bhūtānām asmi cetanā kāryakaraṇasaṃghāte nityābhivyaktā buddhivṛttiḥ cetanā — শরীর-ইন্দ্রিয়ের সমষ্টিতে সর্বদা প্রকাশিত বুদ্ধিবৃত্তি।
আচার্য রামানুজ। vedānām ṛgyajuḥsāmātharvaṇāṃ ya utkṛṣṭaḥ sāmavedaḥ; ekādaśānām indriyāṇāṃ yad utkṛṣṭaṃ mana indriyaṃ; iyam api na nirdhāraṇe — bhūtānāṃ cetanāvatāṃ yā cetanā sā aham asmi — এখানেও "এদের মধ্যে একটি" নয়; চেতন প্রাণীদের চেতনা আমি।
AI-assisted draft translation — under review.