श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 फ्लिपबुक में पढ़ें

भगवद गीता · Gunatraya Vibhaga Yogaअध्याय 14, श्लोक 21 (14.21)

मूल संस्कृत · अर्जुनः

अर्जुन उवाच

कैर्लिङ्गैस्त्रीन् गुणानेतानतीतो भवति प्रभो
किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन् गुणानतिवर्तते
॥ 14.21 ॥

kairliṅgaistrīn guṇānetānatīto bhavati prabho
kimācāraḥ kathaṃ caitāṃstrīn guṇānativartate

अनुवाद

अर्जुन ने कहा: "हे प्रभु, इन तीनों गुणों को पार कर चुका व्यक्ति किन लक्षणों से पहचाना जाता है? उसका आचार कैसा होता है? और वह इन तीनों गुणों को कैसे पार करता है?"

भावार्थ

शंकराचार्य. kaiḥ liṅgaiḥ cihnaiḥ; kaḥ asya ācāraḥ; kena ca prakāreṇa … guṇān ativartate.

आचार्य रामानुज. asya svarūpāvagateḥ liṅgabhūtācāraḥ kīdṛśaḥ — उसके स्वरूप को पहचानने का संकेत रूपी आचार कैसा है; kathaṃ ca etān kenopāyena — किस उपाय से।

श्रीधर स्वामी. अर्जुन के तीन प्रश्न पहचानते हैं: guṇātītasya lakṣaṇam ācāraṃ guṇātyayopāyaṃ ca samyag bubhutsuḥ — गुणातीत के लक्षण, उसका आचरण, और गुणों को पार करने का उपाय।

मधुसूदन सरस्वती. वही तीन प्रश्न — lakṣaṇaṃ cācāraṃ guṇātītatvopāyaṃ ca; अगले श्लोक (14.22–14.25) पहले दो का, और 14.26 तीसरे का उत्तर हैं।

AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।

📖 फ्लिपबुक में पढ़ें ✉ सुधार सुझाएँ