भगवद गीता · Shraddhatraya Vibhaga Yogaअध्याय 17, श्लोक 4 (17.4)
मूल संस्कृत · श्रीभगवान्
यजन्ते सात्त्विका देवान् यक्षरक्षांसि राजसाः
प्रेतान् भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः
॥ 17.4 ॥
yajante sāttvikā devān yakṣarakṣāṃsi rājasāḥ
pretān bhūtagaṇāṃścānye yajante tāmasā janāḥ
अनुवाद
"सात्त्विक लोग देवताओं को पूजते हैं, राजस लोग यक्ष-राक्षसों को, और अन्य तामस लोग प्रेतों और भूत-गणों को पूजते हैं।"
भावार्थ
शंकराचार्य। pretān bhūtagaṇāṃś ca saptamātṛkādīṃś ca; kaścid eva sahasreṣu devapūjādiparaḥ sattvaniṣṭho bhavati — हज़ारों में कोई एक सात्त्विक।
आचार्य रामानुज। duḥkhāsaṃbhinnotkṛṣṭasukhahetubhūtadevayāgaviṣayā śraddhā sāttvikī — दुःख-रहित उत्तम सुख की ओर ले जाने वाली श्रद्धा सात्त्विक; duḥkhaprāyā atyalpasukhajananī (tāmasī; corpus में इसकी वर्तनी tāsamī है)।
श्रीधर स्वामी। sattvādiprakṛtīnāṃ tattaddevatānāṃ tu pūjārucibhis tattatpūjakānāṃ sāttvikatvādi jñātavyam — पूजा की रुचि से पूजक के गुण का अनुमान।
मधुसूदन सरस्वती। देवता के उदाहरण: सात्त्विक — rudrādīn; राजस — yakṣān kuberādīn (कुबेर आदि यक्ष) और निर्ऋति जैसे राक्षस; और प्रेत = viprādayaḥ svadharmāt pracyutā dehapātād ūrdhvaṃ — अपने धर्म से गिरे लोग, मरने के बाद।
AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।