Bhagavad Gita · Purushottama YogaAdhyaay 15, Shloka 18 (15.18)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
यस्मात् क्षरमतीतोऽहम् अक्षरादपि चोत्तमः
अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः
॥ 15.18 ॥
yasmāt kṣaramatīto'ham akṣarādapi cottamaḥ
ato'smi loke vede ca prathitaḥ puruṣottamaḥ
Anuvaad
"Kyonki main kshar se pare hoon aur akshar se bhi uttam hoon, isliye lok mein aur ved mein "Purushottam" naam se prasiddh hoon."
Bhaavaarth
Shankaracharya. saṃsāramāyāvṛkṣam aśvatthākhyam atikrāntaḥ — ashvattha-roopi sansaar-vriksh se pare (15.1 se jod); kavayaḥ kāvyādiṣu ca idaṃ nāma nibadhnanti.
Aacharya Ramanuja. vedārthāvalokanāt loka iti smṛtiḥ iha ucyate — "lok" = smriti; śrutau smṛtau ca ity arthaḥ; Chandogya 8.12.3 ka pramaan.
Shreedhar Swami. kṣaraṃ jaḍavargam atikrānto 'haṃ nityamuktatvāt, akṣarāc cetanavargād apy uttamaś ca niyantṛtvāt — jad varg se pare kyonki nitya-mukt; chetan varg se bhi uttam kyonki niyanta; pramaan Brihadaranyaka: sa vā ayam ātmā sarvasya vaśī sarvasyeśānaḥ.
Madhusoodan Saraswati. kṣaraṃ … saṃsāravṛkṣam aśvatthākhyam atīto 'tikrānto 'ham — kshar = ashvattha sansaar-vriksh, jiske main paar hoon; akshar = māyākhyād avyākṛtāt — maaya-roop avyaakrit, us vriksh ka beej.