श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ફ્લિપબુકમાં વાંચો

ભગવદ્ ગીતા · Purushottama Yogaઅધ્યાય 15, શ્લોક 18 (15.18)

મૂળ સંસ્કૃત · શ્રીભગવાન્

યસ્માત્ ક્ષરમતીતોઽહમ્ અક્ષરાદપિ ચોત્તમઃ
અતોઽસ્મિ લોકે વેદે ચ પ્રથિતઃ પુરુષોત્તમઃ
॥ 15.18 ॥

yasmāt kṣaramatīto'ham akṣarādapi cottamaḥ
ato'smi loke vede ca prathitaḥ puruṣottamaḥ

અનુવાદ

"કારણ કે હું ક્ષરથી પર છું અને અક્ષરથી પણ ઉત્તમ છું, તેથી લોકમાં અને વેદમાં "પુરુષોત્તમ" નામે પ્રસિદ્ધ છું."

ભાવાર્થ

શંકરાચાર્ય. saṃsāramāyāvṛkṣam aśvatthākhyam atikrāntaḥ — અશ્વત્થરૂપી સંસાર-વૃક્ષથી પર (15.1 સાથે જોડાણ); kavayaḥ kāvyādiṣu ca idaṃ nāma nibadhnanti.

આચાર્ય રામાનુજ. vedārthāvalokanāt loka iti smṛtiḥ iha ucyate — "લોક" = સ્મૃતિ; śrutau smṛtau ca ity arthaḥ; છાંદોગ્ય 8.12.3નું પ્રમાણ.

શ્રીધર સ્વામી. kṣaraṃ jaḍavargam atikrānto 'haṃ nityamuktatvāt, akṣarāc cetanavargād apy uttamaś ca niyantṛtvāt — જડ વર્ગથી પર કારણ કે નિત્ય-મુક્ત; ચેતન વર્ગથી પણ ઉત્તમ કારણ કે નિયંતા; પ્રમાણ બૃહદારણ્યક: sa vā ayam ātmā sarvasya vaśī sarvasyeśānaḥ.

મધુસૂદન સરસ્વતી. kṣaraṃ … saṃsāravṛkṣam aśvatthākhyam atīto 'tikrānto 'ham — ક્ષર = અશ્વત્થ સંસાર-વૃક્ષ, જેનાથી હું પાર છું; અક્ષર = māyākhyād avyākṛtāt — માયારૂપ અવ્યાકૃત, તે વૃક્ષનું બીજ.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ફ્લિપબુકમાં વાંચો ✉ સુધારો સૂચવો