Bhagavad Gita · Jnana Karma Sannyasa YogaAdhyaay 4, Shloka 37 (4.37)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मसात् कुरुतेऽर्जुन
ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात् कुरुते तथा
॥ 4.37 ॥
yathaidhāṃsi samiddho'gnirbhasmasāt kurute'rjuna
jñānāgniḥ sarvakarmāṇi bhasmasāt kurute tathā
Anuvaad
"He Arjuna! Jaise prajvalit agni eendhan ko bhasm kar deti hai, waise hi gyaan roopi agni sab karmon ko bhasm kar deti hai."
Bhaavaarth
Agni ki upma. Lakdi kitni bhi ho, tez aag use raakh kar deti hai. Waise hi karmon ka sanchay kitna bhi ho.
Shankaracharya — "nirbīja" — beej-rahit. Na hi sākṣād eva jñānāgniḥ karmāṇi indhanavat bhasmīkartuṃ śaknoti; tasmāt samyag-darśanaṃ sarva-karmaṇāṃ nirbījatve kāraṇam — gyaan seedhe karmon ko lakdi ki tarah jala nahin sakta; arth hai ki samyak darshan sab karmon ko beej-rahit (phal dene mein asamarth) kar deta hai. Aur ek mahatvapoorn bhed: yena karmaṇā śarīram ārabdhaṃ tat pravṛtta-phalatvāt upabhogenaiva kṣīyate — jis karm ne yeh shareer shuru kiya (praarabdh), woh phal dena shuru kar chuka hai, isliye bhog se hi kshin hota hai. Gyaan baaki karmon ko jalaata hai — jo gyaan se pehle kiye gaye aur abhi phal nahin de rahe, gyaan ke saath kiye, aur pichhle anek janmon ke.
Aacharya Ramanuja: ātma-yāthātmya-jñāna-rūpaḥ agniḥ jīvātma-gatam anādi-kāla-pravṛttāneka-karma-sañcayaṃ bhasmīkaroti — aatma ke yathaarth gyaan roopi agni jeevaatma mein sthit anaadi kaal ke anek karmon ke sanchay ko bhasm kar deti hai.