श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Jnana Vijnana YogaAdhyaay 7, Shloka 5 (7.5)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम्
जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत्
॥ 7.5 ॥

apareyamitastvanyāṃ prakṛtiṃ viddhi me parām
jīvabhūtāṃ mahābāho yayedaṃ dhāryate jagat

Anuvaad

"He mahaabaahu, yeh (aath roop wali) meri nichli prakriti hai; isse alag meri oonchi prakriti jaano — jo jeev-roop hai, aur jisse yeh jagat dhaaran kiya jaata hai."

Bhaavaarth

Shankaracharya — kshetragya. Aparā na parā nikṛṣṭā aśuddhā anarthakarī saṃsāra-bandhanātmikā — apara yaani nikrisht, ashuddh, anarth karne wali, sansaar-bandhan roopi; parāṃ … viśuddhāṃ … mama ātma-bhūtāṃ … kṣetrajña-lakṣaṇāṃ prāṇa-dhāraṇa-nimitta-bhūtāṃ — para yaani vishuddh, meri aatma-roop, kshetragya, praan-dhaaran ka kaaran; yayā … jagat antaḥ praviṣṭayā — jo jagat ke andar pravisht ho kar use dhaaran karti hai.

Aacharya Ramanuja — chetan prakriti. Itaḥ acetanāyāḥ cetana-bhogya-bhūtāyāḥ prakṛteḥ visajātīyākārāṃ jīva-bhūtām — chetan ke bhog ke liye bani achetan prakriti se bhinn jaati ki, jeev-roop; paraṃ tasyāḥ bhoktṛtvena pradhāna-bhūtāṃ — bhokta hone se pradhaan; madīyāṃ prakṛtiṃ — meri prakriti; yayā idam acetanaṃ kṛtsnaṃ jagad dhāryate — jisse yeh poora achetan jagat dhaaran hota hai.

Antar: Shankara — para prakriti ātma-bhūtā (Ishwar ki apni aatma-svaroopa); Ramanuja — jeev Bhagavan ki "prakriti" (unka sharir, unke adheen), unse alag par unka.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein