ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Arjuna Vishada Yogaಅಧ್ಯಾಯ 1, ಶ್ಲೋಕ 40 (1.40)

ಅರ್ಜುನನ ತರ್ಕ — ಸಮಾಜದ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಪೆಟ್ಟು. ಯುದ್ಧವು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಸೂದನರು ಇದರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಕುಲಧರ್ಮಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರ ಅಭಾವದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಯಜ್ಞ, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಪುರುಷರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತಾಗ, ಧರ್ಮಪಾಲನೆ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಉಳಿದವರನ್ನು — ಮಕ್ಕಳು ಮೊದಲಾದವರನ್ನು — ಇಡೀ ಕುಲವನ್ನು ಅಧರ್ಮ ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಸತ್ಯ. ಈ ತರ್ಕದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಆಳವಾದ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಸಂಗತಿ ಇದೆ: ಪರಂಪರೆಗಳು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಗಿದುಹೋದಾಗ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜ್ಞಾನ, ಕೌಶಲ, ಕಥೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಮರ್ಯಾದೆಗಳೂ ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸಲು ಯಾರೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಶ್ರೀಧರರ ಸಂಕೇತ: ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಈ ಶ್ಲೋಕದ "ಅಧರ್ಮೋಽಭಿಭವತಿ" ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾನಸ ದೋಷ (ಮನಸ್ಸಿನ ದೋಷ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ — ಅಂದರೆ ಮೊದಲ ಪತನ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳದ್ದು.

ಇದು ಅರ್ಜುನನ ತರ್ಕ. ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ಶ್ಲೋಕಗಳ (1.41–1.44) ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರಗಳೂ ಅರ್ಜುನನವು — ಅವನ ಸ್ವಂತ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ. ಕೃಷ್ಣನು ಇವುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆಯೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂಗತಿ ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.