श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ফ্লিপবুকে পড়ুন

ভগবদ্গীতা · Raja Vidya Raja Guhya Yogaঅধ্যায় 9, শ্লোক 16 (9.16)

মূল সংস্কৃত · শ্রীভগবান্

অহং ক্রতুরহং যজ্ঞঃ স্বধাঽহমহমৌষধম্
মন্ত্রোঽহমহমেবাঽঽজ্যমহমগ্নিরহং হুতম্
॥ 9.16 ॥

ahaṃ kraturahaṃ yajñaḥ svadhā'hamahamauṣadham
mantro'hamahamevā''jyamahamagnirahaṃ hutam

অনুবাদ

"আমি ক্রতু, আমি যজ্ঞ, আমি স্বধা, আমি ঔষধ; আমি মন্ত্র, আমিই ঘৃত, আমি অগ্নি, এবং আমিই আহুতি।"

ভাবার্থ

শঙ্করাচার্য. Ahaṃ kratuḥ śrauta-karma-bhedaḥ … ahaṃ yajñaḥ smārtaḥ — ক্রতু = শ্রৌত কর্ম, যজ্ঞ = স্মার্ত; svadhā annam … pitṛbhyo yat dīyate — পিতৃপুরুষদের দেওয়া অন্ন; auṣadhaṃ sarva-prāṇibhiḥ yat adyate … vrīhi-yavādi-sādhāraṇam — সব প্রাণীর খাদ্য (ধান, যব ইত্যাদি); বিকল্প: auṣadham iti vyādhy-upaśamanārthaṃ bheṣajam — রোগ উপশমের ওষুধ; mantraḥ … ājyaṃ haviś ca … agniḥ … hutaṃ havana-karma।

আচার্য রামানুজ. ahaṃ kratuḥ ahaṃ jyotiṣṭomādika-kratuḥ aham eva yajñaḥ mahā-yajñaḥ — জ্যোতিষ্টোম ইত্যাদি ক্রতু, এবং মহাযজ্ঞ; svadhā pitṛ-gaṇa-puṣṭi-dāyinī — পিতৃপুরুষদের পুষ্টিদায়িনী; auṣadhaṃ haviḥ ca; pradarśanārtham idam — এটি কেবল দৃষ্টান্ত; সোম ইত্যাদি সব হবিও আমি।

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ফ্লিপবুকে পড়ুন ✉ সংশোধনের পরামর্শ দিন