ভগবদ্গীতা · Raja Vidya Raja Guhya Yogaঅধ্যায় 9, শ্লোক 17 (9.17)
মূল সংস্কৃত · শ্রীভগবান্
পিতাঽহমস্য জগতো মাতা ধাতা পিতামহঃ
বেদ্যং পবিত্রমোঙ্কার ঋক্ সাম যজুরেব চ
॥ 9.17 ॥
pitā'hamasya jagato mātā dhātā pitāmahaḥ
vedyaṃ pavitramoṅkāra ṛk sāma yajureva ca
অনুবাদ
"আমি এই জগতের পিতা, মাতা, ধাতা ও পিতামহ; আমি জানার যোগ্য, পবিত্রকারী, ওঁকার, এবং ঋক্, সাম ও যজুঃ (বেদ)-ও।"
ভাবার্থ
শঙ্করাচার্য. Pitā janayitā … mātā janayitrī — জন্মদাতা পিতা ও জন্মদাত্রী মাতা; dhātā karma-phalasya prāṇibhyo vidhātā — প্রাণীদের কর্মফল প্রদানকারী; pitāmahaḥ pituḥ pitā।
আচার্য রামানুজ. Tatra tatra pitṛtvena mātṛtvena dhātṛtvena pitāmahatvena ca vartamānaḥ aham eva — সর্বত্র পিতা, মাতা, ধাতা, পিতামহ রূপে আমিই; dhātṛ-śabdo mātṛ-pitṛ-vyatirikte utpatti-prayojake cetana-viśeṣe — "ধাতা" অর্থাৎ মাতা-পিতা ছাড়া জন্মে সহায়ক (যেমন লালনপালনকারী); vedakaś ca veda-bīja-bhūtaḥ praṇavaḥ — বেদের বীজ ওঁ।
AI-assisted draft translation — under review.