భగవద్గీత · Raja Vidya Raja Guhya Yogaఅధ్యాయం 9, శ్లోకం 16 (9.16)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
అహం క్రతురహం యజ్ఞః స్వధాఽహమహమౌషధమ్
మన్త్రోఽహమహమేవాఽఽజ్యమహమగ్నిరహం హుతమ్
॥ 9.16 ॥
ahaṃ kraturahaṃ yajñaḥ svadhā'hamahamauṣadham
mantro'hamahamevā''jyamahamagnirahaṃ hutam
అనువాదం
"నేను క్రతువును, నేను యజ్ఞాన్ని, నేను స్వధను, నేను ఔషధాన్ని; నేను మంత్రాన్ని, నేనే నెయ్యిని, నేను అగ్నిని, నేనే ఆహుతిని."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. Ahaṃ kratuḥ śrauta-karma-bhedaḥ … ahaṃ yajñaḥ smārtaḥ — క్రతువు = శ్రౌత కర్మ, యజ్ఞం = స్మార్త కర్మ; svadhā annam … pitṛbhyo yat dīyate — పితరులకు ఇచ్చే అన్నం; auṣadhaṃ sarva-prāṇibhiḥ yat adyate … vrīhi-yavādi-sādhāraṇam — సర్వ ప్రాణుల ఆహారం (వరి, యవలు మొదలైనవి); ప్రత్యామ్నాయం: auṣadham iti vyādhy-upaśamanārthaṃ bheṣajam — రోగాన్ని తగ్గించే మందు; mantraḥ … ājyaṃ haviś ca … agniḥ … hutaṃ havana-karma.
ఆచార్య రామానుజులు. ahaṃ kratuḥ ahaṃ jyotiṣṭomādika-kratuḥ aham eva yajñaḥ mahā-yajñaḥ — జ్యోతిష్టోమం మొదలైన క్రతువు, మహాయజ్ఞం; svadhā pitṛ-gaṇa-puṣṭi-dāyinī — పితరులకు పోషణ ఇచ్చేది; auṣadhaṃ haviḥ ca; pradarśanārtham idam — ఇది ఉదాహరణ మాత్రమే; సోమం మొదలైన అన్ని హవిస్సులూ నేనే.
AI-assisted draft translation — under review.