భగవద్గీత · Raja Vidya Raja Guhya Yogaఅధ్యాయం 9, శ్లోకం 15 (9.15)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
జ్ఞానయజ్ఞేన చాప్యన్యే యజన్తో మాముపాసతే
ఏకత్వేన పృథక్త్వేన బహుధా విశ్వతోముఖమ్
॥ 9.15 ॥
jñānayajñena cāpyanye yajanto māmupāsate
ekatvena pṛthaktvena bahudhā viśvatomukham
అనువాదం
"ఇంకొందరు జ్ఞానయజ్ఞంతో నన్ను పూజిస్తూ ఉపాసిస్తారు — కొందరు ఏకంగా భావించి, కొందరు వేరుగా భావించి, కొందరు అనేక రూపాల్లో విశ్వరూపుడనైన నన్ను."
భావార్థం
మూడు ఉపాసనా భేదాలు (శంకరులు).
- ekatvena ekam eva paraṃ brahma iti paramārtha-darśanena — "పరబ్రహ్మం ఒక్కటే" — అనే పరమార్థ దర్శనంతో;
- pṛthaktvena āditya-candrādi-bhedena sa eva bhagavān viṣṇuḥ avasthitaḥ — "ఆదిత్యుడు, చంద్రుడు మొదలైన వేర్వేరు రూపాల్లో ఉన్నది ఆ విష్ణువే" — వేర్వేరుగా;
- bahudhā avasthitaḥ sa eva bhagavān sarvatomukhaḥ viśva-rūpaḥ — అనేక రూపాలు గల విశ్వరూపుని.
ఇంకా ప్రశ్న: yadi bahubhiḥ prakāraiḥ upāsate, kathaṃ tvām eva upāsate? — అనేక విధాలుగా పూజిస్తే మిమ్మల్నే ఎలా పూజించినట్లు? — సమాధానం 9.16–9.19.
ఆచార్య రామానుజులు — ఒకే విశ్వశరీరం. Bahudhā pṛthaktvena jagad-ākāreṇa viśvatomukhaṃ viśva-prakāram avasthitaṃ mām ekatvena upāsate — జగత్తు రూపంలో అనేక విధాలుగా వేర్వేరుగా ఉన్న నన్ను ఏకత్వంతో ఉపాసిస్తారు; bhagavān vāsudeva eva … sūkṣma-cid-acid-vastu-śarīraḥ san … "sthūla-cid-acid-vastu-śarīraḥ syām" iti saṃkalpya … vicitra-jagac-charīraḥ avatiṣṭhate — సూక్ష్మ చిత్-అచిత్ శరీరం గల వాసుదేవుడు "స్థూల జగత్తు నా శరీరం కావాలి" అని సంకల్పించి విచిత్ర జగచ్ఛరీర రూపంలో ఉన్నాడు.
భేదం: శంకరులు — మూడు వేర్వేరు ఉపాసనలు (అద్వైతం, పృథక్, విశ్వరూపం); రామానుజులు — ఒకే ఉపాసన: జగత్తులోని అనేక రూపాలు ఒకే భగవంతుని శరీరం.
AI-assisted draft translation — under review.