Bhagavad Gita · Vibhuti YogaChapter 10, Shloka 4 (10.4)
Original Sanskrit · श्रीभगवान्
बुद्धिर्ज्ञानमसम्मोहः क्षमा सत्यं दमः शमः
सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च
॥ 10.4 ॥
buddhirjñānamasammohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ
sukhaṃ duḥkhaṃ bhavo'bhāvo bhayaṃ cābhayameva ca
Translation
"Intellect, knowledge, freedom from delusion, forbearance, truthfulness, control of the senses, calm of mind, pleasure, pain, birth and death, fear and also fearlessness —" (the sentence is completed in 10.5)
Interpretation
Shankaracharya (short definitions): buddhiḥ antaḥkaraṇasya sūkṣmādyarthāvabodhanasāmarthyam; asaṃmohaḥ pratyutpanneṣu boddhavyeṣu vivekapūrvikā pravṛttiḥ — acting with discernment in whatever comes up; kṣamā ākruṣṭasya tāḍitasya vā avikṛtacittatā — the mind not being disturbed even when abused or beaten; satyaṃ yathādṛṣṭasya yathāśrutasya ca ātmānubhavasya parabuddhisaṃkrāntaye tathaiva uccāryamāṇā vāk; damaḥ bāhyendriyopaśamaḥ; śamaḥ antaḥkaraṇasya upaśamaḥ.
Acharya Ramanuja (bhava = states of mind): asaṃmohaḥ — the removal of the illusion of silver in a seashell; satyaṃ yathādṛṣṭaviṣayaṃ bhūtahitarūpaṃ vacanam — speech that is as one has seen, and that serves the welfare of beings; bhavo bhavanam anukūlānubhavahetukaṃ manaso bhavanam — the mind blossoming from a pleasant experience; abhāvaḥ … manasaḥ avasādaḥ — the mind sinking; bhayam āgāmino duḥkhasya hetudarśanajaṃ duḥkham — the pain of seeing the cause of a coming sorrow.
AI-assisted draft translation — under review.