ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Vibhuti Yogaಅಧ್ಯಾಯ 10, ಶ್ಲೋಕ 4 (10.4)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ಬುದ್ಧಿರ್ಜ್ಞಾನಮಸಮ್ಮೋಹಃ ಕ್ಷಮಾ ಸತ್ಯಂ ದಮಃ ಶಮಃ
ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಭವೋಽಭಾವೋ ಭಯಂ ಚಾಭಯಮೇವ ಚ
॥ 10.4 ॥
buddhirjñānamasammohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ
sukhaṃ duḥkhaṃ bhavo'bhāvo bhayaṃ cābhayameva ca
ಅನುವಾದ
"ಬುದ್ಧಿ, ಜ್ಞಾನ, ಮೋಹರಾಹಿತ್ಯ, ಕ್ಷಮೆ, ಸತ್ಯ, ಇಂದ್ರಿಯಸಂಯಮ, ಮನಶ್ಶಾಂತಿ, ಸುಖ, ದುಃಖ, ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಾಶ, ಭಯ ಮತ್ತು ಅಭಯವೂ —" (ವಾಕ್ಯವು 10.5ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ)
ಭಾವಾರ್ಥ
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು (ಕಿರು ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು): buddhiḥ antaḥkaraṇasya sūkṣmādyarthāvabodhanasāmarthyam; asaṃmohaḥ pratyutpanneṣu boddhavyeṣu vivekapūrvikā pravṛttiḥ — ಎದುರಾದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿವೇಕದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದು; kṣamā ākruṣṭasya tāḍitasya vā avikṛtacittatā — ಬೈಗುಳ ಅಥವಾ ಹೊಡೆತ ತಿಂದರೂ ಮನಸ್ಸು ಕೆಡದಿರುವುದು; satyaṃ yathādṛṣṭasya yathāśrutasya ca ātmānubhavasya parabuddhisaṃkrāntaye tathaiva uccāryamāṇā vāk; damaḥ bāhyendriyopaśamaḥ; śamaḥ antaḥkaraṇasya upaśamaḥ.
ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು (ಭಾವ = ಮನಸ್ಸಿನ ವೃತ್ತಿಗಳು): asaṃmohaḥ — ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವುದು; satyaṃ yathādṛṣṭaviṣayaṃ bhūtahitarūpaṃ vacanam — ಕಂಡಂತೆಯೇ ಇರುವ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿರುವ ಮಾತು; bhavo bhavanam anukūlānubhavahetukaṃ manaso bhavanam — ಅನುಕೂಲ ಅನುಭವದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಅರಳುವುದು; abhāvaḥ … manasaḥ avasādaḥ — ಮನಸ್ಸು ಕುಂದುವುದು; bhayam āgāmino duḥkhasya hetudarśanajaṃ duḥkham — ಮುಂದೆ ಬರಲಿರುವ ದುಃಖದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕಂಡು ಆಗುವ ದುಃಖ.
AI-assisted draft translation — under review.