श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ഫ്ലിപ്ബുക്കിൽ വായിക്കുക

ഭഗവദ്ഗീത · Vibhuti Yogaഅദ്ധ്യായം 10, ശ്ലോകം 4 (10.4)

മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്

ബുദ്ധിര്ജ്ഞാനമസമ്മോഹഃ ക്ഷമാ സത്യം ദമഃ ശമഃ
സുഖം ദുഃഖം ഭവോഽഭാവോ ഭയം ചാഭയമേവ ച
॥ 10.4 ॥

buddhirjñānamasammohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ
sukhaṃ duḥkhaṃ bhavo'bhāvo bhayaṃ cābhayameva ca

പരിഭാഷ

"ബുദ്ധി, ജ്ഞാനം, മോഹമില്ലായ്മ, ക്ഷമ, സത്യം, ഇന്ദ്രിയസംയമം, മനസ്സിന്റെ ശാന്തി, സുഖം, ദുഃഖം, ഉത്പത്തിയും നാശവും, ഭയവും അഭയവും —" (വാക്യം 10.5-ൽ പൂർത്തിയാകുന്നു)

ഭാവാർത്ഥം

ശങ്കരാചാര്യർ (ചെറിയ നിർവ്വചനങ്ങൾ): buddhiḥ antaḥkaraṇasya sūkṣmādyarthāvabodhanasāmarthyam; asaṃmohaḥ pratyutpanneṣu boddhavyeṣu vivekapūrvikā pravṛttiḥ — മുന്നിൽ വന്ന കാര്യത്തിൽ വിവേകത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുക; kṣamā ākruṣṭasya tāḍitasya vā avikṛtacittatā — ശകാരമോ അടിയോ ഏറ്റാലും മനസ്സ് കലങ്ങാതിരിക്കുക; satyaṃ yathādṛṣṭasya yathāśrutasya ca ātmānubhavasya parabuddhisaṃkrāntaye tathaiva uccāryamāṇā vāk; damaḥ bāhyendriyopaśamaḥ; śamaḥ antaḥkaraṇasya upaśamaḥ.

ആചാര്യ രാമാനുജൻ (ഭാവം = മനസ്സിന്റെ വൃത്തികൾ): asaṃmohaḥ — ചിപ്പിയിൽ വെള്ളിയുടെ ഭ്രമം നീങ്ങുക; satyaṃ yathādṛṣṭaviṣayaṃ bhūtahitarūpaṃ vacanam — കണ്ടതുപോലെയുള്ളതും പ്രാണികൾക്ക് ഹിതമായതുമായ വാക്ക്; bhavo bhavanam anukūlānubhavahetukaṃ manaso bhavanam — അനുകൂലമായ അനുഭവത്താൽ മനസ്സ് വിടരുക; abhāvaḥ … manasaḥ avasādaḥ — മനസ്സ് കെട്ടുപോവുക; bhayam āgāmino duḥkhasya hetudarśanajaṃ duḥkham — വരാനിരിക്കുന്ന ദുഃഖത്തിന്റെ കാരണം കണ്ടുണ്ടാകുന്ന ദുഃഖം.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ഫ്ലിപ്ബുക്കിൽ വായിക്കുക ✉ തിരുത്ത് നിർദ്ദേശിക്കുക