ભગવદ્ ગીતા · Gunatraya Vibhaga Yogaઅધ્યાય 14, શ્લોક 5 (14.5)

શંકરાચાર્ય. guṇāḥ iti pāribhāṣikaḥ śabdaḥ, na rūpādivat dravyāśritāḥ guṇāḥ — "ગુણ" પારિભાષિક શબ્દ છે, રંગ જેવા દ્રવ્યના ગુણ નહીં; guṇā iva nityaparatantrāḥ kṣetrajñaṃ prati avidyātmakatvāt kṣetrajñaṃ nibadhnantīva — અવિદ્યા-રૂપ હોવાથી ક્ષેત્રજ્ઞને જાણે બાંધે છે.

આચાર્ય રામાનુજ. prakṛteḥ svarūpānubandhinaḥ svabhāvaviśeṣāḥ prakāśādikāryaikanirūpaṇīyāḥ — પ્રકૃતિના સ્વભાવ-વિશેષ, જે ફક્ત પોતાના કામ (પ્રકાશ વગેરે)થી ઓળખાય છે; prakṛtyavasthāyām anudbhūtāḥ tadvikāreṣu … udbhūtāḥ — મૂળ પ્રકૃતિમાં સુષુપ્ત, વિકારોમાં પ્રગટ.

શ્રીધર સ્વામી. 14.5–14.18ને એક એકમ માને છે (catur-daśabhiḥ): હવે પ્રકૃતિના સંયોગથી પુરુષનો સંસાર. ગુણ = guṇasāmyaṃ prakṛtiḥ — ગુણોની સમાનતા જ પ્રકૃતિ; વ્યક્ત થઈને dehinaṃ cidaṃśaṃ vastuto 'vyayaṃ nirvikāram eva santaṃ nibadhnanti — દેહી, જે વાસ્તવમાં અવિનાશી અને નિર્વિકાર છે, તેને બાંધે છે.

મધુસૂદન સરસ્વતી. ગુણો nityaparatantrāḥ — હંમેશાં પરાધીન; તેઓ રંગ-રૂપ જેવા dravyāśrita ગુણ નથી (વૈશેષિકના અર્થમાં નહીં); પ્રકૃતિ પોતે guṇatrayātmaka છે.

મધ્વાચાર્ય. bandhaprakāraṃ darśayati sādhanānuṣṭhānāya — બંધનનો પ્રકાર બતાવે છે જેથી સાધના કરી શકાય.