ഭഗവദ്ഗീത · Gunatraya Vibhaga Yogaഅദ്ധ്യായം 14, ശ്ലോകം 5 (14.5)

ശങ്കരാചാര്യർ. guṇāḥ iti pāribhāṣikaḥ śabdaḥ, na rūpādivat dravyāśritāḥ guṇāḥ — "ഗുണം" ഒരു സാങ്കേതിക പദമാണ്, നിറം പോലെ ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളല്ല; guṇā iva nityaparatantrāḥ kṣetrajñaṃ prati avidyātmakatvāt kṣetrajñaṃ nibadhnantīva — അവിദ്യാരൂപമായതിനാൽ ക്ഷേത്രജ്ഞനെ ബന്ധിക്കുന്നതു പോലെ.

രാമാനുജാചാര്യർ. prakṛteḥ svarūpānubandhinaḥ svabhāvaviśeṣāḥ prakāśādikāryaikanirūpaṇīyāḥ — പ്രകൃതിയുടെ സ്വഭാവവിശേഷങ്ങൾ, സ്വന്തം പ്രവൃത്തികളാൽ (പ്രകാശം മുതലായവയാൽ) മാത്രം തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നവ; prakṛtyavasthāyām anudbhūtāḥ tadvikāreṣu … udbhūtāḥ — മൂലപ്രകൃതിയിൽ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നവ, വികാരങ്ങളിൽ പ്രകടമാകുന്നവ.

ശ്രീധരസ്വാമി. 14.5–14.18 ഒരു ഏകകമായി കാണുന്നു (catur-daśabhiḥ): ഇനി പ്രകൃതിയുമായുള്ള സംയോഗത്താൽ പുരുഷന്റെ സംസാരം. ഗുണം = guṇasāmyaṃ prakṛtiḥ — ഗുണങ്ങളുടെ സാമ്യം തന്നെയാണ് പ്രകൃതി; വ്യക്തമായിത്തീർന്ന് dehinaṃ cidaṃśaṃ vastuto 'vyayaṃ nirvikāram eva santaṃ nibadhnanti — യഥാർത്ഥത്തിൽ അവിനാശിയും നിർവികാരനുമായ ദേഹിയെ ബന്ധിക്കുന്നു.

മധുസൂദന സരസ്വതി. ഗുണങ്ങൾ nityaparatantrāḥ — എപ്പോഴും പരാധീനം; അവ നിറം, രൂപം പോലുള്ള dravyāśrita ഗുണങ്ങളല്ല (വൈശേഷികത്തിലെ അർത്ഥത്തിലല്ല); പ്രകൃതി സ്വയം guṇatrayātmaka ആണ്.

മധ്വാചാര്യർ. bandhaprakāraṃ darśayati sādhanānuṣṭhānāya — ബന്ധനത്തിന്റെ രീതി പറയുന്നു സാധന അനുഷ്ഠിക്കാൻ വേണ്ടി.