भगवद गीता · Vibhuti Yogaअध्याय 10, श्लोक 12 (10.12)
मूल संस्कृत · अर्जुनः
अर्जुन उवाच
परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान्
पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम्
॥ 10.12 ॥
paraṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ bhavān
puruṣaṃ śāśvataṃ divyamādidevamajaṃ vibhum
अनुवाद
अर्जुन ने कहा: "आप परम ब्रह्म हैं, परम धाम हैं, परम पवित्र हैं — सनातन, दिव्य पुरुष, आदि-देव, अजन्मा और सर्वव्यापी।"
भावार्थ
शंकराचार्य. paraṃ brahma paramātmā, paraṃ dhāma paraṃ tejaḥ, pavitraṃ pāvanaṃ; divyaṃ divi bhavam; ādidevaṃ sarvadevānām ādau bhavam; vibhuṃ vibhavanaśīlam.
आचार्य रामानुज (10.12–10.13 संयुक्त): paraṃ brahma paraṃ dhāma paramaṃ pavitram iti yaṃ śrutayo vadanti sa hi bhavān — जिसे श्रुतियाँ परम ब्रह्म कहती हैं, वह आप ही हैं; dhāmaśabdo jyotirvacanaḥ — धाम = ज्योति; प्रमाण तैत्तिरीय 3.1, छांदोग्य 3.13.7, बृहदारण्यक 4.4.16; paramaṃ pavitraṃ paramaṃ pāvanaṃ smartuḥ aśeṣakalmaṣāśleṣakaraṃ vināśakaraṃ ca — स्मरण करने वाले के सब पाप दूर करने वाले।
AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।