भगवद गीता · Vibhuti Yogaअध्याय 10, श्लोक 28 (10.28)
मूल संस्कृत · श्रीभगवान्
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक्
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः
॥ 10.28 ॥
āyudhānāmahaṃ vajraṃ dhenūnāmasmi kāmadhuk
prajanaścāsmi kandarpaḥ sarpāṇāmasmi vāsukiḥ
अनुवाद
"शस्त्रों में मैं वज्र हूँ, गायों में कामधेनु; संतान-उत्पत्ति का कारण कंदर्प (काम) मैं हूँ, और साँपों में वासुकि।"
भावार्थ
शंकराचार्य. āyudhānām ahaṃ vajraṃ dadhīcyasthisaṃbhavam — दधीचि की अस्थि से बना वज्र; kāmadhuk vasiṣṭhasya sarvakāmānāṃ dogdhrī, sāmānyā vā kāmadhuk; prajanaḥ prajanayitā asmi kaṃdarpaḥ kāmaḥ.
आचार्य रामानुज. dhenūnāṃ havirdughānāṃ madhye kāmadhuk, divyā surabhiḥ; prajanaḥ jananahetuḥ kandarpaḥ ca aham asmi; sarpāḥ ekaśirasaḥ teṣāṃ madhye vāsukiḥ — एक सिर वाले साँपों में वासुकि (अगले श्लोक के बहु-सिर "नाग" से भेद)।
AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।