श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 फ्लिपबुक में पढ़ें

भगवद गीता · Vibhuti Yogaअध्याय 10, श्लोक 5 (10.5)

मूल संस्कृत · श्रीभगवान्

अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः
भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः
॥ 10.5 ॥

ahiṃsā samatā tuṣṭistapo dānaṃ yaśo'yaśaḥ
bhavanti bhāvā bhūtānāṃ matta eva pṛthagvidhāḥ

अनुवाद

"— अहिंसा, समता, संतोष, तप, दान, यश और अपयश — प्राणियों के ये अनेक प्रकार के भाव मुझसे ही उत्पन्न होते हैं।"

भावार्थ

शंकराचार्य. ahiṃsā apīḍā prāṇinām; tuṣṭiḥ saṃtoṣaḥ paryāptabuddhir lābheṣu — जो मिला उसे पर्याप्त मानना; dānaṃ yathāśakti saṃvibhāgaḥ — शक्ति के अनुसार बाँटना; yaśaḥ dharmanimittā kīrtiḥ; ayaśas tu adharmanimittā akīrtiḥ; bhūtānāṃ prāṇināṃ mattaḥ eva īśvarāt pṛthagvidhāḥ nānāvidhāḥ svakarmānurūpeṇa — अपने-अपने कर्म के अनुसार।

आचार्य रामानुज. ahiṃsā paraduḥkhāhetutvam — दूसरे के दुःख का कारण न बनना; samatā ātmani suhṛtsu vipakṣeṣu ca arthānarthayoḥ samamatitvam — अपने, मित्रों और विरोधियों के लाभ-हानि में एक-सी बुद्धि; dānaṃ svakīyabhogyānāṃ parasmai pratipādanam.

AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।

📖 फ्लिपबुक में पढ़ें ✉ सुधार सुझाएँ