ভগবদ্গীতা · Vibhuti Yogaঅধ্যায় 10, শ্লোক 5 (10.5)
মূল সংস্কৃত · শ্রীভগবান্
অহিংসা সমতা তুষ্টিস্তপো দানং যশোঽয়শঃ
ভবন্তি ভাবা ভূতানাং মত্ত এব পৃথগ্বিধাঃ
॥ 10.5 ॥
ahiṃsā samatā tuṣṭistapo dānaṃ yaśo'yaśaḥ
bhavanti bhāvā bhūtānāṃ matta eva pṛthagvidhāḥ
অনুবাদ
"— অহিংসা, সমতা, সন্তোষ, তপ, দান, যশ ও অপযশ — প্রাণীদের এই নানা প্রকারের ভাব আমার থেকেই উৎপন্ন হয়।"
ভাবার্থ
শঙ্করাচার্য। ahiṃsā apīḍā prāṇinām; tuṣṭiḥ saṃtoṣaḥ paryāptabuddhir lābheṣu — যা পাওয়া গেছে তাকে যথেষ্ট মনে করা; dānaṃ yathāśakti saṃvibhāgaḥ — সামর্থ্য অনুযায়ী ভাগ করে দেওয়া; yaśaḥ dharmanimittā kīrtiḥ; ayaśas tu adharmanimittā akīrtiḥ; bhūtānāṃ prāṇināṃ mattaḥ eva īśvarāt pṛthagvidhāḥ nānāvidhāḥ svakarmānurūpeṇa — যার যার কর্ম অনুযায়ী।
আচার্য রামানুজ। ahiṃsā paraduḥkhāhetutvam — অন্যের দুঃখের কারণ না হওয়া; samatā ātmani suhṛtsu vipakṣeṣu ca arthānarthayoḥ samamatitvam — নিজের, বন্ধুদের ও বিরোধীদের লাভ-ক্ষতিতে একই বুদ্ধি; dānaṃ svakīyabhogyānāṃ parasmai pratipādanam.
AI-assisted draft translation — under review.