भगवद गीता · Vishvarupa Darshana Yogaअध्याय 11, श्लोक 23 (11.23)
मूल संस्कृत · अर्जुनः
रूपं महत् ते बहुवक्त्रनेत्रं
महाबाहो बहुबाहूरुपादम्
बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं
दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाऽहम्
॥ 11.23 ॥
rūpaṃ mahat te bahuvaktranetraṃ
mahābāho bahubāhūrupādam
bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ
dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitāstathā'ham
अनुवाद
"हे महाबाहो, आपका यह विशाल रूप — अनेक मुख और नेत्र, अनेक भुजाएँ, जाँघें और पैर, अनेक उदर, अनेक दाढ़ों से भयंकर — देखकर सब लोक व्यथित हैं, और मैं भी।"
भावार्थ
शंकराचार्य. rūpaṃ mahat atipramāṇaṃ; bahvībhiḥ daṃṣṭrābhiḥ karālaṃ vikṛtaṃ; lokāḥ laukikāḥ prāṇinaḥ pravyathitāḥ pracalitāḥ bhayena tathā aham api.
आचार्य रामानुज. bahvībhiḥ daṃṣṭrābhiḥ atibhīṣaṇākāraṃ; lokāḥ pūrvoktāḥ pratikūlānukūlamadhyasthāḥ trividhāḥ sarva eva ahaṃ ca … atīva vyathitā bhavāmaḥ — विरोधी, अनुकूल, तटस्थ — तीनों प्रकार के सब, और मैं भी, अत्यंत व्यथित।
AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।