भगवद गीता · Vishvarupa Darshana Yogaअध्याय 11, श्लोक 24 (11.24)
मूल संस्कृत · अर्जुनः
नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं
व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम्
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो
॥ 11.24 ॥
nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ
vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram
dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā
dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo
अनुवाद
"हे विष्णु, आकाश को छूते, जगमगाते, अनेक रंगों वाले, खुले मुखों और चमकते विशाल नेत्रों वाले आपको देखकर मेरा अंतर्मन व्यथित है — न धैर्य मिल रहा है, न शांति।"
भावार्थ
शंकराचार्य. nabhaḥspṛśaṃ dyusparśam ity arthaḥ; pravyathitaḥ prabhītaḥ antarātmā manaḥ yasya mama; dhṛtiṃ dhairyaṃ na vindāmi na labhe śamaṃ ca upaśamanaṃ manastuṣṭiṃ.
आचार्य रामानुज. nabhaḥśabdaḥ … triguṇaprakṛtyatīta-paramavyomavācī — "nabhas" यहाँ त्रिगुण प्रकृति से परे परम व्योम (उपनिषद् प्रमाण); dhṛtiṃ na vindāmi, dehasya dhāraṇaṃ na labhe — शरीर को सँभाल नहीं पा रहा।
AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।