भगवद गीता · Vishvarupa Darshana Yogaअध्याय 11, श्लोक 43 (11.43)
मूल संस्कृत · अर्जुनः
पिताऽसि लोकस्य चराचरस्य
त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान्
न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो
लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव
॥ 11.43 ॥
pitā'si lokasya carācarasya
tvamasya pūjyaśca gururgarīyān
na tvatsamo'styabhyadhikaḥ kuto'nyo
lokatraye'pyapratimaprabhāva
अनुवाद
"हे अप्रतिम प्रभाव वाले, आप इस चर-अचर लोक के पिता हैं, पूज्य हैं, और सबसे श्रेष्ठ गुरु हैं। तीनों लोकों में आपके समान भी कोई नहीं — तो आपसे बढ़कर कोई और कहाँ से होगा?"
भावार्थ
शंकराचार्य. pūjyaś ca pūjārhaḥ, yataḥ guruḥ garīyān gurutaraḥ; na hi īśvaradvayaṃ saṃbhavati, anekeśvaratve vyavahārānupapatteḥ — दो ईश्वर संभव नहीं, क्योंकि अनेक ईश्वर होने पर व्यवस्था नहीं चलेगी; na vidyate pratimā yasya tava prabhāvasya.
आचार्य रामानुज. tvadanyaḥ kāruṇyādinā kena api guṇena na tvatsamaḥ asti kutaḥ abhyadhikaḥ — करुणा आदि किसी भी गुण में कोई आपके बराबर नहीं, अधिक कहाँ; sarvasya pitā pūjyatamo guruḥ ca kāruṇyādiguṇaiḥ ca sarvādhikaḥ.
AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।