भगवद गीता · Gunatraya Vibhaga Yogaअध्याय 14, श्लोक 15 (14.15)
मूल संस्कृत · श्रीभगवान्
रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते
तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते
॥ 14.15 ॥
rajasi pralayaṃ gatvā karmasaṅgiṣu jāyate
tathā pralīnastamasi mūḍhayoniṣu jāyate
अनुवाद
"रजस् में मृत्यु को प्राप्त होकर वह कर्म में आसक्त लोगों में जन्म लेता है; और वैसे ही तमस् में मरा हुआ मूढ़ योनियों में जन्म लेता है।"
भावार्थ
शंकराचार्य. karmasaṅgiṣu karmāsaktiyukteṣu manuṣyeṣu jāyate; mūḍhayoniṣu paśvādiyoniṣu.
आचार्य रामानुज. phalārthaṃ karma kurvatāṃ kuleṣu jāyate, tatra janitvā svargādiphalasādhanakarmasu adhikaroti — फल के लिए कर्म करने वालों के कुल में जन्म, और वहाँ फल-हेतु कर्मों का अधिकार; mūḍhayoniṣu śvasūkarādiyoniṣu — कुत्ते, सूअर आदि योनियों में।
AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।