भगवद गीता · Jnana Vijnana Yogaअध्याय 7, श्लोक 28 (7.28)
मूल संस्कृत · श्रीभगवान्
येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम्
ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः
॥ 7.28 ॥
yeṣāṃ tvantagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām
te dvandvamohanirmuktā bhajante māṃ dṛḍhavratāḥ
अनुवाद
"परंतु जिन पुण्य कर्म करने वाले लोगों का पाप समाप्त हो गया है, वे द्वंद्व-मोह से मुक्त, दृढ़ व्रत के साथ मुझे भजते हैं।"
भावार्थ
शंकराचार्य। Anta-gataṃ samāpta-prāyaṃ kṣīṇaṃ pāpam … puṇyaṃ karma yeṣāṃ sattva-śuddhi-kāraṇaṃ vidyate — पाप क्षय, और उनका पुण्य कर्म चित्त-शुद्धि का कारण; dṛḍha-vratāḥ … evam eva paramārtha-tattvaṃ nānyathā ity evaṃ sarva-parityāga-vratena niścita-vijñānāḥ — "परमार्थ-तत्त्व यही है, और नहीं" — इस निश्चित ज्ञान और सर्व-त्याग के व्रत वाले।
आचार्य रामानुज — तीन अधिकारी। Aneka-janmārjitena utkṛṣṭa-puṇya-saṃcayena … mad-aunmukhya-virodhi ca anādi-kāla-pravṛttaṃ pāpam anta-gataṃ — अनेक जन्मों के पुण्य से, मेरी ओर मुड़ने में बाधक अनादि पाप क्षय; jarā-maraṇa-mokṣāya prakṛti-viyuktātma-svarūpa-darśanāya mahate ca aiśvaryāya mat-prāptaye ca dṛḍha-vratāḥ … mām eva bhajante — जरा-मरण से मुक्ति (आत्म-दर्शन) के लिए, महान ऐश्वर्य के लिए, और मुझे पाने के लिए — तीनों तरह के दृढ़-व्रती मुझे ही भजते हैं। आगे: teṣāṃ trayāṇāṃ … jñātavya-viśeṣān upādeyāṃś ca prastauti — इन तीनों के जानने योग्य विषय (7.29–7.30) कहते हैं।
अंतर: रामानुज 7.16 के चार भक्तों को यहाँ तीन अधिकारियों (ऐश्वर्यार्थी, कैवल्यार्थी, ज्ञानी) में बाँट कर 7.29–7.30 और अध्याय 8 की संरचना समझाते हैं।
AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।