Bhagavad Gita · Arjuna Vishada YogaAdhyaay 1, Shloka 9 (1.9)
Mool Sanskrit · दुर्योधनः
अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः
॥ 1.9 ॥
anye ca bahavaḥ śūrā madarthe tyaktajīvitāḥ
nānāśastrapraharaṇāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ
Anuvaad
"Aur bhi bahut se veer hain, jo mere liye apna jeevan nyochhaavar karne ko taiyaar hain; ve sab anek prakaar ke shastron se sajje hain aur yuddh-kala mein nipun hain."
Bhaavaarth
"Madarthe" — mere liye. Is shloka ka kendra yahi shabd hai. Duryodhana kehta hai ki yeh sab veer mere liye praan dene ko taiyaar hain. Madhusudana ke anusaar is vaakya se Duryodhana dikhana chahta hai ki unka usse kitna gehra lagaav (anurāga) hai. Pandav sena ke varnan mein Duryodhana ne yoddhaon ki shakti ginaai thi; apni sena ke varnan mein woh apne prati nishtha par zor deta hai. Uska kendra "main" hai.
"Tyakta-jīvitāḥ" — ek anjaana sach. Shabdik roop se is samaas ka arth hai "jinhone apna jeevan chhod diya hai." Kai aadhunik shikshak is shabd mein ek dukhad vyangya (irony) dekhte hain: Duryodhana inki veerta ki taareef kar raha hai, lekin katha jaanne wala pathak jaanta hai ki inme se zyaadatar sach mein is yuddh mein praan ganwa denge. Yeh vyakhya hai — paramparik tikakaar is shabd ko "praan dene ko taiyaar" (nishchay) ke arth mein hi lete hain.
Saamagri aur kaushal. "Naana-shastra-praharanaah" aur "yuddha-vishaaradaah" — Duryodhana apni sena ke paas hathiyaar aur kaushal dono hone ka daava karta hai. Madhusudana saaraansh dete hain: in visheshanon se Duryodhana apni sena ki sankhya, apne prati bhakti, shaurya, yuddh ki taiyaari aur yuddh-kaushal — sab dikhata hai.