Bhagavad Gita · Gunatraya Vibhaga YogaAdhyaay 14, Shloka 10 (14.10)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत
रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा
॥ 14.10 ॥
rajastamaścābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata
rajaḥ sattvaṃ tamaścaiva tamaḥ sattvaṃ rajastathā
Anuvaad
"He Bhaarat, rajas aur tamas ko dabaa kar sattva badhta hai; sattva aur tamas ko dabaa kar rajas; aur vaise hi sattva aur rajas ko dabaa kar tamas."
Bhaavaarth
Shankaracharya. rajaḥ tamaś ca ubhāv api abhibhūya sattvaṃ bhavati udbhavati vardhate yadā, tadā labdhātmakaṃ sattvaṃ svakāryaṃ jñānasukhādi ārabhate.
Aacharya Ramanuja — kaaran. prācīnakarmavaśād dehāpyāyanabhūtāhāravaiṣamyāt ca sattvādayaḥ parasparasamudbhavābhibhavarūpeṇa vartante — purane karm aur sharir ko poshit karne wale aahaar ki asamaanta ke kaaran gun ek-doosre ko ubhaarte-dabaate hain.
Madhusoodan Saraswati. Teeno sthitiyon ka saral vivaran: rajas tamaś ca yugapad ubhāv api guṇāv abhibhūya sattvaṃ bhavaty udbhavati vardhate — jab sattva dono ko daba kar badhta hai, tab apna kaam karta hai; evaṃ rajo 'pi … tathā tamo 'pi — rajas aur tamas bhi waise hi.
Shreedhar Swami. adṛṣṭavaśād udbhavati — (gun) adrishta (pichhle karm) ke vash ubharte hain.