Bhagavad Gita · Gunatraya Vibhaga YogaAdhyaay 14, Shloka 9 (14.9)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
सत्त्वं सुखे सञ्जयति रजः कर्मणि भारत
ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे सञ्जयत्युत
॥ 14.9 ॥
sattvaṃ sukhe sañjayati rajaḥ karmaṇi bhārata
jñānamāvṛtya tu tamaḥ pramāde sañjayatyuta
Anuvaad
"He Bhaarat, sattva sukh mein lagaata hai, rajas karm mein; aur tamas gyaan ko dhak kar pramaad mein lagaata hai."
Bhaavaarth
Shankaracharya. jñānaṃ sattvakṛtaṃ vivekam āvṛtya ācchādya — sattva se bana vivek dhak kar; pramādaḥ nāma prāptakartavyākaraṇam — pramaad = saamne aaye kartavya ko na karna.
Aacharya Ramanuja. sattvaṃ sukhasaṅgapradhānam, rajaḥ karmasaṅgapradhānam, tamaḥ tu … viparītajñānahetutayā kartavyaviparītapravṛttisaṅgapradhānam — tamas = galat samajh se kartavya ke ulte kaam mein lagaana.
Shreedhar Swami. Gunon ki shakti ka varnan: sattva duḥkhaśokādikāraṇe saty api sukhābhimukham eva dehinaṃ karoti — dukh ke kaaran hone par bhi sukh ki or mod deta; rajas sukhādikāraṇe saty api … karmaṇy eva saṃjayati — sukh ke kaaran hone par bhi karm mein lagaata; tamas mahatsaṅgenotpadyamānam api jñānam āvṛtya — mahaapurushon ke sang se upaja gyaan bhi dhak deta, mahadbhir upadiśyamānasyārthasyānavadhāne yojayati — unke upadesh par dhyaan nahin dene deta.
Madhusoodan Saraswati. kasya guṇasyotkarṣa — kis kaam mein kis gun ka utkarsh — yahi is shlok ka vishay.