Bhagavad Gita · Gunatraya Vibhaga YogaAdhyaay 14, Shloka 8 (14.8)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम्
प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत
॥ 14.8 ॥
tamastvajñānajaṃ viddhi mohanaṃ sarvadehinām
pramādālasyanidrābhistannibadhnāti bhārata
Anuvaad
"He Bhaarat, tamas ko agyaan se utpann aur sab praaniyon ko mohit karne wala jaano; woh pramaad, aalasya aur nidra se baandhta hai."
Bhaavaarth
Shankaracharya. mohanaṃ mohakaram avivekakaraṃ — moh aur avivek paida karne wala; pramādālasyanidrābhiḥ.
Aacharya Ramanuja. jñānād anyad iha ajñānam abhipretam; jñānaṃ vastuyāthātmyāvabodhaḥ, tasmād anyat tadviparyayajñānaṃ — yahan agyaan = gyaan ka abhaav nahin, ulta gyaan (vastu ko galat samajhna); moho viparyayajñānam.
Shreedhar Swami. Teen shabdon ki saral paribhasha: pramādo 'navadhānaṃ, ālasyam anudyamaḥ, nidrā cittasyāvasādo layaḥ — pramaad = asaavdhaani, aalasya = udyam na karna, nidra = chitt ka thak kar laya ho jaana.
Madhusoodan Saraswati. "Tu" shabd sattvarajopekṣayā viśeṣadyotanārthaḥ — sattva-rajas se tamas ki vishishtata batata; tamas ajñānād āvaraṇaśaktirūpāt — aavaran-shakti roop agyaan se.
Madhvacharya. ajñānaṃ jāyate yatas tad ajñānajam — jisse agyaan paida ho; 14.17 ka pramaan.