श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి

భగవద్గీత · Gunatraya Vibhaga Yogaఅధ్యాయం 14, శ్లోకం 8 (14.8)

మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్

తమస్త్వజ్ఞానజం విద్ధి మోహనం సర్వదేహినామ్
ప్రమాదాలస్యనిద్రాభిస్తన్నిబధ్నాతి భారత
॥ 14.8 ॥

tamastvajñānajaṃ viddhi mohanaṃ sarvadehinām
pramādālasyanidrābhistannibadhnāti bhārata

అనువాదం

"ఓ భారతా, తమస్సు అజ్ఞానం నుండి పుట్టినదని, అన్ని ప్రాణులనూ మోహింపజేసేదని తెలుసుకో; అది ప్రమాదం, ఆలస్యం, నిద్రలతో బంధిస్తుంది."

భావార్థం

శంకరాచార్యులు. mohanaṃ mohakaram avivekakaraṃ — మోహాన్ని, అవివేకాన్ని పుట్టించేది; pramādālasyanidrābhiḥ.

ఆచార్య రామానుజులు. jñānād anyad iha ajñānam abhipretam; jñānaṃ vastuyāthātmyāvabodhaḥ, tasmād anyat tadviparyayajñānaṃ — ఇక్కడ అజ్ఞానం = జ్ఞానం లేకపోవడం కాదు, విపరీత జ్ఞానం (వస్తువును తప్పుగా అర్థం చేసుకోవడం); moho viparyayajñānam.

శ్రీధర స్వామి. మూడు పదాలకు సరళ నిర్వచనం: pramādo 'navadhānaṃ, ālasyam anudyamaḥ, nidrā cittasyāvasādo layaḥ — ప్రమాదం = అజాగ్రత్త, ఆలస్యం = ప్రయత్నం చేయకపోవడం, నిద్ర = చిత్తం అలసిపోయి లయం కావడం.

మధుసూదన సరస్వతి. "తు" అనే పదం sattvarajopekṣayā viśeṣadyotanārthaḥ — సత్త్వ-రజస్సులతో పోల్చితే తమస్సు ప్రత్యేకతను సూచిస్తుంది; తమస్సు ajñānād āvaraṇaśaktirūpāt — ఆవరణ-శక్తి రూపమైన అజ్ఞానం నుండి.

మధ్వాచార్యులు. ajñānaṃ jāyate yatas tad ajñānajam — దేని నుండి అజ్ఞానం పుడుతుందో అది; 14.17 ప్రమాణం.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి ✉ సవరణ సూచించండి