ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Gunatraya Vibhaga Yogaಅಧ್ಯಾಯ 14, ಶ್ಲೋಕ 9 (14.9)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ಸತ್ತ್ವಂ ಸುಖೇ ಸಞ್ಜಯತಿ ರಜಃ ಕರ್ಮಣಿ ಭಾರತ
ಜ್ಞಾನಮಾವೃತ್ಯ ತು ತಮಃ ಪ್ರಮಾದೇ ಸಞ್ಜಯತ್ಯುತ
॥ 14.9 ॥
sattvaṃ sukhe sañjayati rajaḥ karmaṇi bhārata
jñānamāvṛtya tu tamaḥ pramāde sañjayatyuta
ಅನುವಾದ
"ಭಾರತ, ಸತ್ತ್ವವು ಸುಖದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುತ್ತದೆ, ರಜಸ್ಸು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ; ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಪ್ರಮಾದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುತ್ತದೆ."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು. jñānaṃ sattvakṛtaṃ vivekam āvṛtya ācchādya — ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಉಂಟಾದ ವಿವೇಕವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ; pramādaḥ nāma prāptakartavyākaraṇam — ಪ್ರಮಾದ = ಎದುರಿಗೆ ಬಂದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡದಿರುವುದು.
ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು. sattvaṃ sukhasaṅgapradhānam, rajaḥ karmasaṅgapradhānam, tamaḥ tu … viparītajñānahetutayā kartavyaviparītapravṛttisaṅgapradhānam — ತಮಸ್ಸು = ತಪ್ಪು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಿಂದ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದು.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿ. ಗುಣಗಳ ಶಕ್ತಿಯ ವರ್ಣನೆ: ಸತ್ತ್ವ duḥkhaśokādikāraṇe saty api sukhābhimukham eva dehinaṃ karoti — ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೂ ಸುಖದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ; ರಜಸ್ಸು sukhādikāraṇe saty api … karmaṇy eva saṃjayati — ಸುಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೂ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುತ್ತದೆ; ತಮಸ್ಸು mahatsaṅgenotpadyamānam api jñānam āvṛtya — ಮಹಾಪುರುಷರ ಸಂಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿಬಿಡುತ್ತದೆ, mahadbhir upadiśyamānasyārthasyānavadhāne yojayati — ಅವರ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ಗಮನ ಕೊಡಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿ. kasya guṇasyotkarṣa — ಯಾವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಗುಣದ ಉತ್ಕರ್ಷ — ಇದೇ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ವಿಷಯ.
AI-assisted draft translation — under review.