श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Gunatraya Vibhaga YogaAdhyaay 14, Shloka 19 (14.19)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टाऽनुपश्यति
गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति
॥ 14.19 ॥

nānyaṃ guṇebhyaḥ kartāraṃ yadā draṣṭā'nupaśyati
guṇebhyaśca paraṃ vetti madbhāvaṃ so'dhigacchati

Anuvaad

"Jab drashta gunon ke siva kisi aur ko kartaa nahin dekhta, aur gunon se pare (aatma) ko jaanta hai — tab woh mere bhaav ko praapt hota hai."

Bhaavaarth

Shankaracharya. guṇā eva sarvāvasthāḥ sarvakarmaṇāṃ kartāraḥ ity evaṃ paśyati, guṇebhyaś ca paraṃ guṇavyāpārasākṣibhūtaṃ vetti — gun hi sab karmon ke kartaa, aur gunon se pare unke vyaapaar ka saakshi.

Aacharya Ramanuja — upaay sahit. evaṃ sāttvikāhārasevayā phalābhisandhirahitabhagavadārādhanarūpakarmānuṣṭhānaiḥ ca rajastamasī sarvātmanā abhibhūya utkṛṣṭasattvaniṣṭhaḥ — saatvik aahaar aur phal-ichchha rahit Bhagavat-aaraadhana karm se rajas-tamas dabaa kar, uttam sattva mein sthit hokar.

Shreedhar Swami. guṇā eva karmāṇi kurvantīti paśyati, guṇebhyaś ca paraṃ vyatiriktaṃ tatsākṣiṇam ātmānaṃ vetti — "gun hi karm karte hain" yeh dekhta hai, aur gunon se pare unke saakshi aatma ko jaanta hai.

Madhusoodan Saraswati. Adhyaay ka nakshaa dete hain — teen vishay: kshetra-kshetragya sanyog Ishvar ke adheen; gun kaun se aur kaise baandhte; aur (yahan se) unse mukti kaise.

Madhvacharya. Saavdhaan karte hain ki "gunon ke siva koi kartaa nahin" ka arth Ishvar ka nishedh nahin — pariṇāmikarttāraṃ guṇebhyo 'nyaṃ na paśyati — parinaami (badalne wala) kartaa gunon ke siva koi nahin dekhta; Ishvar ko kartaa Mundaka 3.1.3 bhi kehta hai.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein