Bhagavad Gita · Gunatraya Vibhaga YogaAdhyaay 14, Shloka 6 (14.6)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात् प्रकाशकमनामयम्
सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ
॥ 14.6 ॥
tatra sattvaṃ nirmalatvāt prakāśakamanāmayam
sukhasaṅgena badhnāti jñānasaṅgena cānagha
Anuvaad
"He Anagh, unmein sattva nirmal hone se prakaashak aur anaamay (shaant, nirupadrav) hai; woh sukh ke sang aur gyaan ke sang se baandhta hai."
Bhaavaarth
Shankaracharya. nirmalatvāt sphaṭikamaṇir iva prakāśakam — sphatik jaisa nirmal, prakaashak; bandhan kaise: sukhī aham iti viṣayabhūtasya sukhasya viṣayiṇi ātmani saṃśleṣāpādanaṃ mṛṣaiva sukhe sañjanam iti, saiṣā avidyā — "main sukhi" — sukh (vishay) ko aatma (vishayi) par chipkaana — yahi avidya; na hi viṣayadharmaḥ viṣayiṇaḥ bhavati.
Aacharya Ramanuja. prakāśasukhāvaraṇasvabhāvarahitatā nirmalatvam — prakaash aur sukh ko dhakne ke svabhaav se rahit hona hi nirmalta; prakāśasukhajananaikāntasvabhāvatayā prakāśasukhahetubhūtam.
Shreedhar Swami. Sattva ki upama: nirmalatvāt svacchatvāt sphaṭikavat prakāśakaṃ — sphatik jaisa saaf, isliye prakaashak; aur bandhan ka sootra: ahaṃ sukhī jñānī ceti manodharmās tadabhimānini kṣetrajñe saṃyojayati — "main sukhi hoon, gyaani hoon" — man ke dharm aatma par chipka deta hai.
Madhusoodan Saraswati. Sattva caitanyasya tamoguṇakṛtāvaraṇatirodhāyakaṃ — tamas ke pardon ko hata kar chetna ko prakat karta; cidbimbagrahaṇayogyatvāt — chetna ka pratibimb pakadne yogya.