భగవద్గీత · Gunatraya Vibhaga Yogaఅధ్యాయం 14, శ్లోకం 6 (14.6)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
తత్ర సత్త్వం నిర్మలత్వాత్ ప్రకాశకమనామయమ్
సుఖసఙ్గేన బధ్నాతి జ్ఞానసఙ్గేన చానఘ
॥ 14.6 ॥
tatra sattvaṃ nirmalatvāt prakāśakamanāmayam
sukhasaṅgena badhnāti jñānasaṅgena cānagha
అనువాదం
"ఓ అనఘా, వాటిలో సత్త్వం నిర్మలం కావడం వల్ల ప్రకాశకం, అనామయం (ప్రశాంతం, ఉపద్రవం లేనిది); అది సుఖ సంగంతో, జ్ఞాన సంగంతో బంధిస్తుంది."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. nirmalatvāt sphaṭikamaṇir iva prakāśakam — స్ఫటికం వంటి నిర్మలం, ప్రకాశకం; బంధం ఎలా: sukhī aham iti viṣayabhūtasya sukhasya viṣayiṇi ātmani saṃśleṣāpādanaṃ mṛṣaiva sukhe sañjanam iti, saiṣā avidyā — "నేను సుఖిని" — సుఖాన్ని (విషయాన్ని) ఆత్మకు (విషయికి) అంటించడం — ఇదే అవిద్య; na hi viṣayadharmaḥ viṣayiṇaḥ bhavati.
ఆచార్య రామానుజులు. prakāśasukhāvaraṇasvabhāvarahitatā nirmalatvam — ప్రకాశాన్ని, సుఖాన్ని కప్పే స్వభావం లేకపోవడమే నిర్మలత్వం; prakāśasukhajananaikāntasvabhāvatayā prakāśasukhahetubhūtam.
శ్రీధర స్వామి. సత్త్వానికి ఉపమానం: nirmalatvāt svacchatvāt sphaṭikavat prakāśakaṃ — స్ఫటికం వలె స్వచ్ఛం, అందుకే ప్రకాశకం; బంధానికి సూత్రం: ahaṃ sukhī jñānī ceti manodharmās tadabhimānini kṣetrajñe saṃyojayati — "నేను సుఖిని, జ్ఞానిని" — మనస్సు ధర్మాలను ఆత్మకు అంటిస్తుంది.
మధుసూదన సరస్వతి. సత్త్వం caitanyasya tamoguṇakṛtāvaraṇatirodhāyakaṃ — తమస్సు వేసిన తెరలను తొలగించి చైతన్యాన్ని వ్యక్తం చేస్తుంది; cidbimbagrahaṇayogyatvāt — చైతన్య ప్రతిబింబాన్ని పట్టుకోగల యోగ్యత ఉన్నది.
AI-assisted draft translation — under review.