श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Purushottama YogaAdhyaay 15, Shloka 3 (15.3)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

न रूपमस्येह तथोपलभ्यते
नान्तो न चाऽऽदिर्न च सम्प्रतिष्ठा
अश्वत्थमेनं सुविरूढमूलम्
असङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा
॥ 15.3 ॥

na rūpamasyeha tathopalabhyate
nānto na cā''dirna ca sampratiṣṭhā
aśvatthamenaṃ suvirūḍhamūlam
asaṅgaśastreṇa dṛḍhena chittvā

Anuvaad

"Yahan iska roop vaisa nahin dikhta — na iska ant, na aarambh, na aadhaar. Is gehri jadon wale ashvattha ko majboot asang (anaasakti) ke shastra se kaat kar —" (vaakya 15.4 mein jaari)

Bhaavaarth

Shankaracharya. svapnamarīcyudakamāyāgandharvanagarasamatvāt dṛṣṭanaṣṭasvarūpo hi sa iti — sapna, mrig-jal, maaya, gandharv-nagar jaisa — dikhta aur mit-ta; na antaḥ … na ca ādiḥ … na ca saṃpratiṣṭhā.

Aacharya Ramanuja (15.3–15.4 sanyukt): yathā idaṃ rūpaṃ nirdiṣṭaṃ na tathā saṃsāribhiḥ upalabhyate; manuṣyaḥ aham … — jaisa varnit kiya, sansaari ise vaisa nahin dekhte; ve sochte hain "main manushya hoon" — vriksh ka asli svaroop nahin dikhta.

Shreedhar Swami. asaṅgaḥ saṅgarāhityam ahaṃmamatātyāgaḥ — asang = "main" aur "mera" ka tyaag; dṛḍhena vairāgyeṇa śastreṇa — dridh vairaagya ka shastra.

Madhusoodan Saraswati. Sansaar ka roop kyon nahin dikhta: svapnamarīcyudakamāyāgandharvanagaravan mṛṣātvena dṛṣṭanaṣṭasvarūpatvāt — sapne, mrig-trishna ke paani, maaya-nagar ki tarah dikh kar mit jaane se. Aur aadi-ant nahin: aparyantatvāt … anāditvāt.

Madhvacharya. Asang-shastra = saṅgarāhityasahitena jñānena — aasakti-rahit gyaan; aur kaatna = chedaś ca vimarśa eva — kaatna yaani vimarsh (gehra vichaar).

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein