Bhagavad Gita · Karma YogaAdhyaay 3, Shloka 19 (3.19)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर
असक्तो ह्याचरन् कर्म परमाप्नोति पूरुषः
॥ 3.19 ॥
tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara
asakto hyācaran karma paramāpnoti pūruṣaḥ
Anuvaad
"Isliye tum aasakti-rahit hokar sada apna kartavya-karm bhali-bhaanti karo; kyonki aasakti-rahit hokar karm karta hua manushya param (lakshya) ko praapt karta hai."
Bhaavaarth
Do baar "asaktaḥ". Shloka mein do baar — asaktaḥ. Zor karm par nahin, aasakti-rahit karm par hai.
"Kāryam karma". Jo karne yogya hai — apni bhoomika ka kartavya; manmaana karm nahin.
"Param" — kya?
- Shankaracharya: paraṃ mokṣam … sattva-śuddhi-dvāreṇa — moksha, antahkaran ki shuddhi ke dwara (yaani karm → shuddhi → gyaan → moksha). Aur karm īśvarārtham — Ishvara ke liye.
- Aacharya Ramanuja: karma-yogena eva paraṃ āpnoti ātmānaṃ prāpnoti — karma-yoga se hi param, yaani aatma ko paata hai. Saath mein vakṣyamāṇa-akartṛtvānusandhāna — aage bataye jaane wale "main (asli) karta nahin" ke chintan ke saath (3.27–3.30). Aur yāvad-ātma-prāpti — jab tak aatma ki praapti na ho, tab tak.