Bhagavad Gita · Jnana Vijnana YogaAdhyaay 7, Shloka 18 (7.18)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम्
आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम्
॥ 7.18 ॥
udārāḥ sarva evaite jñānī tvātmaiva me matam
āsthitaḥ sa hi yuktātmā māmevānuttamāṃ gatim
Anuvaad
"Ye sab (chaaron) hi udaar hain; parantu gyaani to meri aatma hi hai — yeh mera mat hai; kyonki woh samaahit man se mujhe hi sarvottam gati maan kar mujhmein sthit hai."
Bhaavaarth
Shankaracharya. Udārāḥ utkṛṣṭāḥ sarva eva ete trayo'pi mama priyā eva … na hi kaścit mad-bhaktaḥ mama vāsudevasya apriyaḥ bhavati — teeno bhi uttam, mere priya; koi bhi bhakt mujhe apriya nahin. Jñānī tu ātmaiva na anyo mattaḥ iti me … matam — gyaani mujhse alag nahin, meri aatma hi; aham eva bhagavān vāsudevaḥ na anyo'smi ity evaṃ yuktātmā — "main hi Bhagavan Vasudev hoon, alag nahin" — is bhaav se samaahit.
Aacharya Ramanuja — "udaar" ka sundar arth. Sarve eva ete mām eva upāsate iti udārāḥ vadānyāḥ, ye matto yat kiñcid api gṛhṇanti te hi mama sarvasva-dāyinaḥ — ye sab mujhe hi upaaste hain, isliye udaar — daani; jo mujhse kuchh bhi lete hain, ve mujhe apna sarvasva dene wale hain! Jñānī tu ātmā eva me matam, tad-āyattātma-dhāraṇaḥ aham iti manye — gyaani to meri aatma — main uske sahaare apne ko dhaaran karta hoon, aisa maanta hoon; kyonki woh mere bina tik nahin sakta, ataḥ tena vinā mama api ātma-dhāraṇaṃ na saṃbhavati — isliye uske bina meri bhi aatma-dhaaran sambhav nahin.
Antar: Shankara — "aatma hi" = abhed; Ramanuja — "aatma hi" = prem mein paraspar nirbharta (Bhagavan bhi bhakt ke bina "nahin reh sakte" — bhakti ka kaavyaatmak shikhar).