श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Akshara Brahma YogaAdhyaay 8, Shloka 19 (8.19)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते
रात्र्यागमेऽवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे
॥ 8.19 ॥

bhūtagrāmaḥ sa evāyaṃ bhūtvā bhūtvā pralīyate
rātryāgame'vaśaḥ pārtha prabhavatyaharāgame

Anuvaad

"He Paarth, wahi yeh praani-samooh baar-baar utpann ho kar raat aane par lay hota hai, aur din aane par vivash ho kar phir utpann hota hai."

Bhaavaarth

Shankaracharya. Sa eva ayaṃ nānyaḥ — wahi, doosra nahin (karm-phal ki nirantarta: akṛtābhyāgama-kṛta-vipraṇāśa-doṣa-parihārārtham — bina kiye phal milna, kiye ka phal nasht hona — in doshon se bachaane ke liye, 8.18 ant); avaśaḥ asvatantra eva — bilkul paraadheen; avidyādi-kleśa-mūla-karmāśaya-vaśāt — avidya aadi kleshon se bane karm-sanskaaron ke vash (8.18 ant).

Aacharya Ramanuja. Sa eva ayaṃ karma-vaśyo bhūta-grāmaḥ — karm ke vash wahi praani-samooh; mahaapralay mein pṛthivī apsu pralīyate āpaḥ tejasi līyante ity-ādi-krameṇa avyaktākṣara-tamaḥ-paryantaṃ mayi eva pralīyante — prithvi jal mein, jal tej mein… avyakt, akshar, tamas tak — antatah mujhmein lay; isliye aiśvarya-gatiṃ prāptānāṃ punarāvṛttiḥ aparihāryā, mām upetānāṃ tu na — aishvarya walon ka lautna anivaarya, mujhe paane walon ka nahin. Aage: kaivalya-prāptānām api punarāvṛttiḥ na vidyate — kaivalya paane walon ka bhi nahin lautna (8.20–8.21).

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein