Bhagavad Gita · Akshara Brahma YogaAdhyaay 8, Shloka 22 (8.22)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया
यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम्
॥ 8.22 ॥
puruṣaḥ sa paraḥ pārtha bhaktyā labhyastvananyayā
yasyāntaḥsthāni bhūtāni yena sarvamidaṃ tatam
Anuvaad
"He Paarth, woh param purush — jiske bheetar sab praani hain, aur jisse yeh saara jagat vyaapt hai — ananya bhakti se hi milta hai."
Bhaavaarth
Shankaracharya — gyaan-roopa bhakti. Puruṣaḥ puri śayanāt pūrṇatvād vā — "purush" yaani (sharir-roopi) pur mein sone wala, ya poorn; bhaktyā labhyas tu jñāna-lakṣaṇayā ananyayā ātma-viṣayayā — gyaan-lakshan wali, ananya, aatma-vishayak bhakti se; yena … sarvaṃ idaṃ jagat tataṃ vyāptam ākāśeneva ghaṭādi — jaise aakaash ghade aadi mein vyaapt.
Aacharya Ramanuja — gyaani ka lakshya alag. 7.7, 7.13 ka Param Purush — yasyāntaḥ-sthāni sarvāṇi bhūtāni yena ca pareṇa puruṣeṇa sarvam idaṃ tataṃ sa para-puruṣaḥ … ananyayā bhaktyā labhyaḥ — woh Par-Purush ananya bhakti se praapya (8.14 ananya-cetāḥ satatam). Aur aage: ātma-yāthātmya-vidaḥ parama-puruṣa-niṣṭhasya ca sādhāraṇīm arcir-ādikāṃ gatim āha — aatma-gyaani (kaivalyaarthi) aur Param-Purush-nishth (gyaani) dono ke liye saamaanya archir-aadi maarg (8.23–8.26) — pramaan Chhandogya 5.10.1, 4.15.5.
Antar: "Bhakti" — Shankara: gyaan-lakshana bhakti; Ramanuja: prem-roop ananya bhakti, aur iska lakshya kaivalya se alag, Param Purush.