Bhagavad Gita · Akshara Brahma YogaAdhyaay 8, Shloka 24 (8.24)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम्
तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः
॥ 8.24 ॥
agnirjyotirahaḥ śuklaḥ ṣaṇmāsā uttarāyaṇam
tatra prayātā gacchanti brahma brahmavido janāḥ
Anuvaad
"Agni, jyoti, din, shukla paksh, aur uttaraayan ke chhah maas — us maarg se jaane wale brahmvit log brahm ko prapt hote hain."
Bhaavaarth
Shankaracharya — devta, aur kram-mukti. Agniḥ kālābhimāninī devatā, tathā jyotir api devataiva kālābhimāninī … ahaḥ devatā aharabhimāninī … tatrāpi devataiva mārga-bhūtā — agni, jyoti, din, shukla, uttaraayan — sab maarg-roop abhimaani devta; bhūyasā tu nirdeśaḥ … āmravaṇavat — adhikta ke kaaran "kaal" kaha, jaise kuchh hi aam ke ped hon to bhi "aam ka vann". Mahatvapoorn: brahmavido brahmopāsakāḥ … krameṇa iti vākya-śeṣaḥ — brahm-upaasak kram se (kram-mukti) brahm ko paate hain; na hi sadyo-mukti-bhājāṃ samyag-darśana-niṣṭhānāṃ gatiḥ āgatir vā kvacit asti, "na tasya prāṇā utkrāmanti" iti śruteḥ — jo samyak-darshan mein sthit hain aur turant mukt hote hain, unka koi aana-jaana nahin; unke praan kahin nahin jaate.
Aacharya Ramanuja. Agnir jyotir ahaḥ śuklaḥ ṣaṇ-māsā uttarāyaṇam iti saṃvatsarādīnāṃ pradarśanam — yeh varsh aadi (devayaan ke padaavon) ka pradarshan hai; 8.22 aur 8.26 mein Chhandogya 5.10.1 ka archir-aadi maarg.
Antar (gehra): Shankara — yeh maarg brahm-upaasakon ke liye (kram-mukti); poorn gyaani ke liye koi "gaman" nahin; Ramanuja — yeh maarg gyaani aur kaivalyaarthi dono ka, aur isse Param Brahm ki praapti.