Bhagavad Gita · Akshara Brahma YogaAdhyaay 8, Shloka 8 (8.8)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना
परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन्
॥ 8.8 ॥
abhyāsayogayuktena cetasā nānyagāminā
paramaṃ puruṣaṃ divyaṃ yāti pārthānucintayan
Anuvaad
"He Paarth, abhyaas-yog se yukt, kahin aur na bhatakne wale man se lagaataar chintan karta hua (saadhak) us param divya purush ko prapt hota hai."
Bhaavaarth
Shankaracharya. Abhyāsaḥ … mayi citta-samarpaṇa-viṣaya-bhūte ekasmin tulya-pratyayāvṛtti-lakṣaṇaḥ vilakṣaṇa-pratyayānantaritaḥ — abhyaas = mujhmein, ek hi vishay par ek jaise vichaar ki aavritti, jiske beech vipreet vichaar na aaye (6.35 jaisa); divyaṃ divi sūrya-maṇḍale bhavam — divya yaani sooryamandal mein sthit; anucintayan śāstrācāryopadeśam anudhyāyan — shaastra aur aachaarya ke upadesh ke anusaar dhyaan karte hue.
Aacharya Ramanuja — abhyaas aur yog alag. Abhyāso nitya-naimittikāvirudveṣu sarveṣu kāleṣu manasā upāsya-saṃśīlanam (corpus: विरुद्वेषु — "viruddheṣu" ki paath-truti) — abhyaas = nitya-naimittik karmon ke saath (unke viruddh na ho kar) har samay man se upaasya ka chintan; yogaḥ tu aharahaḥ yoga-kāle anuṣṭhīyamānaṃ … upāsanam — yog = roz niyat yog-kaal mein ki gayi upaasana. Phal: ādi-bharata-mṛgatva-prāpti-vat aiśvarya-viśiṣṭatayā mat-samānākāro bhavati — (8.5 ki Bharat-katha ki tarah) aishvarya mein mere samaan aakaar wala hota hai.
Ramanuja ka vyaavahaarik bhed upyogi hai: abhyaas = din bhar ka halka smaran; yog = roz ka niyat dhyaan-samay.