ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Vibhuti Yogaಅಧ್ಯಾಯ 10, ಶ್ಲೋಕ 42 (10.42)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ಅಥವಾ ಬಹುನೈತೇನ ಕಿಂ ಜ್ಞಾತೇನ ತವಾರ್ಜುನ
ವಿಷ್ಟಭ್ಯಾಹಮಿದಂ ಕೃತ್ಸ್ನಮೇಕಾಂಶೇನ ಸ್ಥಿತೋ ಜಗತ್
॥ 10.42 ॥
athavā bahunaitena kiṃ jñātena tavārjuna
viṣṭabhyāhamidaṃ kṛtsnamekāṃśena sthito jagat
ಅನುವಾದ
"ಅಥವಾ, ಓ ಅರ್ಜುನ, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ತಿಳಿದು ನಿನಗೇನು ಪ್ರಯೋಜನ? ನಾನು ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ನನ್ನ ಒಂದು ಅಂಶದಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು. athavā bahunā etena evamādinā kiṃ jñātena tava arjuna syāt sāvaśeṣeṇa — ಅಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಏನು; aśeṣataḥ tvam ucyamānam arthaṃ — ಈಗ ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೇಳು; viṣṭabhya viśeṣataḥ stambhanaṃ dṛḍhaṃ kṛtvā; ekāṃśena ekāvayavena ekapādena, sarvabhūtasvarūpeṇa; ಪ್ರಮಾಣ pādo'sya viśvā bhūtāni (ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕ 3.12) — ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅವನ ಒಂದು ಪಾದ.
ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು. idaṃ cidacidātmakaṃ kṛtsnaṃ jagat kāryāvasthaṃ kāraṇāvasthaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ ca … yathā matsaṃkalpaṃ na ativarteta tathā mama mahimnaḥ ayutāyutāṃśena viṣṭabhya aham avasthitaḥ — ಚೇತನ-ಅಚೇತನ, ಸ್ಥೂಲ-ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ನನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮೀರದಂತೆ, ನಾನು ನನ್ನ ಮಹಿಮೆಯ ಹತ್ತು ಸಾವಿರದ ಹತ್ತು ಸಾವಿರದ ಒಂದು ಅಂಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ; ಪ್ರಮಾಣ ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ 1.9.53: yasyāyutāyutāṃśāṃśe viśvaśaktir iyaṃ sthitā.
ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿ. tasmāt kim anena paricchinnadarśanena sarvatra maddṛṣṭim eva kuru — ಆದ್ದರಿಂದ ಸೀಮಿತ (ಒಂದೊಂದೇ ವಸ್ತುವಿನ) ದರ್ಶನದಿಂದ ಏನು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ನನ್ನನ್ನೇ ಕಾಣು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಕ್ತಿಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ — ಭಗವಂತನ ಚರಣಕಮಲದ ಮಕರಂದದ ಆಸ್ವಾದ.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿ. athavā kim anena paricchinnajñānena sarvatra samadṛṣṭim eva kuru — ತುಂಡು ತುಂಡಾದ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಏನು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮದೃಷ್ಟಿ ಇರಿಸು.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು. "ಕಿಮ್" (ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ) ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥ ವಿಭೂತಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವೆನ್ನುವುದು ಅಲ್ಲ: vakṣyamāṇaprādhānyajñāpanārthaṃ na tūktaniṣphalatvajñānāya — ಮುಂದೆ ಹೇಳುವುದರ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು, ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ನಿಷ್ಫಲವೆನ್ನಲು ಅಲ್ಲ. ಮತ್ತು 6.30ರ ಸ್ಮರಣೆ: yo māṃ paśyati sarvatra.
ಅಭಿನವಗುಪ್ತ. 10.42ರಲ್ಲಿ abhedam evopasaṃharati — ಕೊನೆಗೆ ಅಭೇದದ (ಏಕತೆಯ) ಉಪಸಂಹಾರ.
AI-assisted draft translation — under review.