ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Purushottama Yogaಅಧ್ಯಾಯ 15, ಶ್ಲೋಕ 4 (15.4)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ತತಃ ಪದಂ ತತ್ ಪರಿಮಾರ್ಗಿತವ್ಯಂ
ಯಸ್ಮಿನ್ ಗತಾ ನ ನಿವರ್ತನ್ತಿ ಭೂಯಃ
ತಮೇವ ಚಾಽಽದ್ಯಂ ಪುರುಷಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ
ಯತಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ಪ್ರಸೃತಾ ಪುರಾಣೀ
॥ 15.4 ॥
tataḥ padaṃ tat parimārgitavyaṃ
yasmin gatā na nivartanti bhūyaḥ
tameva cā''dyaṃ puruṣaṃ prapadye
yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī
ಅನುವಾದ
"— ಆಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಆ ಪದವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು; ('ಯಾರಿಂದ ಈ ಸನಾತನ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹರಡಿದೆಯೋ ಆ ಆದಿ ಪುರುಷನಿಗೇ ನಾನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ' ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ)."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು. yat padaṃ vaiṣṇavaṃ tat parimārgitavyam, parimārgaṇam anveṣaṇaṃ jñātavyam ity arthaḥ — ವೈಷ್ಣವ ಪದವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು = ತಿಳಿಯುವುದು; kathaṃ parimārgitavyam iti āha — tam eva ca … ādyaṃ puruṣaṃ prapadye ity evaṃ parimārgitavyaṃ taccharaṇatayā — ಹೇಗೆ? "ಆ ಆದಿ ಪುರುಷನಿಗೇ ಶರಣು" — ಶರಣಾಗತಿಯ ಭಾವದಿಂದ.
ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು (15.3–15.4): ವೃಕ್ಷದ ಸರಿಯಾದ ಸ್ವರೂಪದ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿಯಿಂದ — ಪದದ ಹುಡುಕಾಟ.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು. tam eva cādyaṃ puruṣaṃ prapadye śaraṇaṃ vrajāmīty evam ekāntabhaktyānveṣṭavyam — "ಆ ಆದಿ ಪುರುಷನಿಗೇ ಶರಣು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ" — ಈ ಏಕಾಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹುಡುಕಬೇಕು.
ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿಗಳು. ಹುಡುಕುವ ವಿಧಾನ: guruṃ upasṛtya … vedāntavākyavicāreṇa parimārgitavyam — ಗುರುವಿನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, ವೇದಾಂತ-ವಾಕ್ಯಗಳ ವಿಚಾರದಿಂದ; ಪ್ರಮಾಣ ಛಾಂದೋಗ್ಯ: so 'nveṣṭavyaḥ sa vijijñāsitavyaḥ.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು. na ca bhagavato 'nyaḥ śaraṇyo 'sti — ಭಗವಂತನ ಹೊರತು ಶರಣಾಗಲು ಯೋಗ್ಯರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಮತ್ತು chedanopāyo hy atrākāṅkṣitaḥ — ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾದುದು ಕತ್ತರಿಸುವ ಉಪಾಯವೇ.
AI-assisted draft translation — under review.