பகவத் கீதை · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)அத்தியாயம் 6, ஸ்லோகம் 6 (6.6)
மூல ஸம்ஸ்க்ருதம் · ஶ்ரீப⁴க³வாந்
ப³ந்து⁴ராத்மா’’த்மநஸ்தஸ்ய யேநா’’த்மைவா’’த்மநா ஜிதஃ
அநாத்மநஸ்து ஶத்ருத்வே வர்தேதா’’த்மைவ ஶத்ருவத்
॥ 6.6 ॥
bandhurātmā''tmanastasya yenā''tmaivā''tmanā jitaḥ
anātmanastu śatrutve vartetā''tmaiva śatruvat
மொழிபெயர்ப்பு
"எவன் தன்னால் தன்னை (மனத்தை) வென்றானோ, அவனுடைய மனம் அவனுக்கு நண்பன்; ஆனால் வெல்லாதவனுக்கு அவனுடைய சொந்த மனமே எதிரியைப் போலப் பகைமை பாராட்டுகிறது."
விளக்கம்
சங்கராசாரியர். Yena ātmanā ātmaiva jitaḥ ātmā kārya-karaṇa-saṃghāto yena vaśīkṛtaḥ jitendriya ity arthaḥ — உடல்-புலன்களின் கூட்டத்தைக் கட்டுக்குள் கொண்டுவந்தவன், புலன்களை வென்றவன்; yathā anātmā śatruḥ ātmanaḥ apakārī tathā ātmā ātmana apakāre varteta — வெளி எதிரி தீங்கு செய்வதுபோல, (வெல்லப்படாத) தானே தனக்குத் தீங்கு செய்வதில் ஈடுபட்டிருக்கிறான்.
ஆசாரிய ராமானுஜர் — விஷ்ணு புராணச் சான்று. Yena puruṣeṇa svena eva svamano viṣayebhyo jitaṃ tan-manaḥ tasya bandhuḥ — தன் மனத்தை விஷயங்களிலிருந்து வென்றவனுக்கு அந்த மனம் உறவு; வெல்லாதவனின் மனம் sva-niḥśreyasa-viparīte varteta — அவனுடைய சொந்த நன்மைக்கு எதிராகச் செயல்படுகிறது. சான்று (விஷ்ணு புராணம் 6.7.28): mana eva manuṣyāṇāṃ kāraṇaṃ bandha-mokṣayoḥ, bandhāya viṣayāsaṅgi muktyai nirviṣayaṃ manaḥ — "மனமே மனிதர்களின் பந்தத்துக்கும் மோட்சத்துக்கும் காரணம்; விஷயங்களில் பற்றுள்ள மனம் பந்தத்துக்கு, விஷயமற்ற மனம் முக்திக்கு."
வேறுபாடு: சங்கரர் — "ஜிதாத்மா" = உடல்-புலன் கூட்டத்தை வென்றவன்; ராமானுஜர் — மனத்தை விஷயங்களிலிருந்து வென்றவன். இருவரின் சாரமும் ஒன்றே.
AI-assisted draft translation — under review.