அத்தியாயம் 6ஆத்மஸம்யமயோக³ஃDhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)

உண்மையான சந்நியாசியும் யோகத்தின் படிக்கட்டும் (6.1–6.4). பலனைச் சார்ந்திராமல் கடமையைச் செய்பவனே சந்நியாசி, அவனே யோகி — வெறுமனே அக்னியையோ செயலையோ விட்டவன் அல்ல (6.1). சங்கல்பத்தை விடாமல் யாரும் யோகி ஆவதில்லை (6.2). ஏற விரும்புபவனுக்குச் செயல் சாதனம், ஏறிவிட்டவனுக்குச் சாந்தி (6.3). விஷயங்களிலும் செயல்களிலும் ஒட்டுதல் இல்லாதபோது — அப்போது யோகாரூடன் (6.4).

மனம் — நண்பனும் எதிரியும் (6.5–6.9). உன்னை நீயே உயர்த்திக்கொள், உன்னை நீயே தாழ்த்திக்கொள்ளாதே; நீயே உனக்கு நண்பன், நீயே எதிரி (6.5–6.6). மனத்தை வென்றவன் குளிர்-வெப்பம், சுகம்-துக்கம், மானம்-அவமானத்தில் சமமானவன் (6.7); ஞானம்-விஞ்ஞானத்தால் திருப்தி அடைந்தவன், மண்ணும் கல்லும் பொன்னும் ஒன்றே (6.8); நண்பன்-எதிரி, நல்லவன்-பாவி அனைவரிடமும் சம புத்தி (6.9).

தியானத்தின் முறை (6.10–6.17). தனிமையில், தனியாக, ஆசையும் உடைமையும் இல்லாமல் (6.10); தூய இடம், நிலையான ஆசனம், மிக உயரமும் அல்ல, மிகத் தாழ்வும் அல்ல (6.11); ஒருமுகப்பட்ட மனத்துடன் ஆத்ம சுத்திக்காக (6.12); நேரான உடல், மென்மையான பார்வை (6.13); அமைதியான, அச்சமற்ற, அடக்கமுள்ள — என்னிடம் சித்தம் (6.14); நிர்வாணத்தை உச்சமாகக் கொண்ட சாந்தி (6.15). அதிகம் உண்பதும் வேண்டாம், பட்டினி கிடப்பதும் வேண்டாம்; அதிகம் உறங்குவதும் வேண்டாம், விழித்திருப்பதும் வேண்டாம் (6.16); சீரான உணவு-நடமாட்டம், செயல், உறக்கம் — யோகம் துன்பத்தை அழிக்கிறது (6.17).

யோகத்தின் அனுபவம் (6.18–6.28). சித்தம் ஆத்மாவில் நிலைக்கும்போது — அப்போது யோகத்தில் இணைந்தவன் (6.18); காற்றில்லாத இடத்து விளக்கு (6.19); மனம் அமைதி, ஆத்மாவில் திருப்தி (6.20); புலன்களைக் கடந்த சுகம் (6.21); அதைவிடப் பெரிய லாபம் இல்லை, கடும் துன்பமும் அசைப்பதில்லை (6.22); duḥkha-saṃyoga-viyoga என்பதே யோகம் — உறுதியுடனும் சலிப்பில்லாத மனத்துடனும் (6.23). கற்பனையால் பிறக்கும் ஆசைகளை விடு (6.24); மெல்ல மெல்ல, பொறுமையுடன் (6.25); மனம் எங்கே ஓடுகிறதோ, அங்கிருந்து திருப்பு (6.26); அமைதியான மனத்துக்கு உயர்ந்த சுகம் (6.27); எளிதாகப் பிரம்மத் தொடர்பின் சுகம் (6.28).

எல்லாவற்றிலும் ஆத்மா, எல்லாவற்றிலும் பகவான் (6.29–6.32). எல்லாவற்றிலும் ஆத்மா, ஆத்மாவில் எல்லாம் (6.29); என்னை எல்லாவற்றிலும் காண்பவனுக்கு நான் மறைவதில்லை (6.30); எந்த நிலையிலும் என்னிடம் (6.31); எல்லோருடைய சுக-துக்கத்தையும் தன்னுடையதுபோலக் காண்பவன் — பரம யோகி (6.32).

அர்ஜுனனின் இரண்டு கேள்விகள் (6.33–6.45). "மனம் காற்றைப் போலச் சஞ்சலமானது" (6.33–6.34) → "பயிற்சியாலும் வைராக்கியத்தாலும் கட்டுக்குள் வருகிறது" (6.35–6.36). "நடுவழியில் தடம் மாறியவனின் கதி என்ன?" (6.37–6.39) → "நன்மை செய்பவன் ஒருபோதும் கெடுதியை அடைவதில்லை" (6.40); புண்ணிய லோகமும் நல்ல குடும்பமும் அல்லது யோகிகளின் குலமும் (6.41–6.42); பழைய புத்தி விழித்தெழுகிறது (6.43); பழைய பயிற்சி இழுத்துச் செல்கிறது (6.44); பல பிறவிகளில் சித்தி பெற்று பரம கதி (6.45).

முடிவுரை (6.46–6.47). தவசி, ஞானி, கர்மி ஆகியோரைவிட யோகி சிறந்தவன் — "யோகியாக இரு" (6.46). எல்லா யோகிகளிலும் மிகச் சிறந்தவன் — சிரத்தையுடன், என்னிடம் ஈடுபட்ட மனத்துடன் என்னை வழிபடுபவன் (6.47).